نقدی بر سخنان رئيس سازمان پدافند غيرعامل در باره ساخت سیستم عامل ملی

همشهری - شايد قاطبه مردم ورود فناوري به كشور و استفاده از آن را موهبتي بدانند كه نصيب هر كسي نمي‌شود . بنابراين بايد از آن كمال استفاده را برد، اما در مقابل كساني هم هستند كه با ورود هر فناوري به كشور به‌دنبال تهديد‌ها و آسيب‌هاي آن مي‌گردند تا دليلي براي مقابله و مبارزه با آن بيابند. چنين ديدگاه‌هاي متضادي فقط در ايران مطرح نيست.

اساسا گروهي از انديشمندان مانند نيل پستمن هستند كه به انديشمندان ضد‌تكنولوژي مشهور شده‌اند. ايشان معتقدند حتي به‌كارگيري تجهيزات و روش‌هاي نوين تكنولوژيك در درمان بيماري‌ها نيز عواقب بي‌شمار و ناشناخته‌اي بر سرنوشت بشريت دارد.
پس چه بايد كرد؟ آيا بايد همچون اجداد غارنشينمان به كوه و كمر پناه برده و از دستاوردهاي فناورانه دنياي مدرن فاصله بگيريم ؟ يا اينكه مي‌توان با در نظر گرفتن شرايط و روش‌هايي از فناوري‌هاي نوين به اندازه استفاده كرد و به مشكلي هم دچار نشد ؟اين بحث آنچنان جدي است كه مثلا حتي توانمندترين دانشمندان عرصه‌هاي جديد فناوري مانند ژنتيك، بيوتكنولوژي و نانوتكنولوژي نمي‌توانند با قاطعيت اذعان كنند كه اين فناوري‌ها، تبعات مخرب و بنيان‌برافكن براي انسان‌ها ندارند.
مشكل بعدي اينجا است كه بسياري از فناوري‌هاي جديد داراي آنچنان پيچيدگي‌هايي هستند كه كشورهاي جهان سوم و يا در حال توسعه عملا چاره‌اي جز استفاده بسته بندي شده از محصولات «‌هاي تك » را ندارند.
بسته‌هاي مهر و موم شده‌اي كه تنها قادريم پز‌دهنده كاربري آن باشيم. مشهورترين اين بسته‌ها و محصولات در بحث فناوري اطلاعات، محصولي است به نام ويندوز ! همان محصولي كه به گفته يك مقام مسئول در ايران، داراي 10 هزار جاسوس است !
اخيرا غلامرضا جلالي، رئيس سازمان پدافند غيرعامل با تاكيد بر اينكه در حوزه IT استقلال خود را از دست داده‌ايم،
اظهارداشت: «امنيت بخشي به ديتاسنتر به لحاظ طراحي، سخت افزاري، مكان و محتوا بسيار مهم است و بايد چنين امنيتي را در فناوري اطلاعات ايجاد كنيم كه در اين زمينه به سيستم عامل ايراني نياز داريم. زيرا ويندوز 10 هزار جاسوس دارد كه اطلاعات ما را مي‌گيرد و امكان جست‌وجو مي‌دهد. در حوزه IT به‌طور كامل استقلال خود را از دست داده‌ايم. با اين وضعيت هر قدر بدون توجه و رعايت مسائل امنيتي، كشور را توسعه دهيم بيشتر وابسته مي‌شويم. بنابراين بايد با كمك پدافند غيرعامل شاخص‌ها را باز تعريف كنيم.
(وی اضافه کرده : کشورهای پیشرفته سیستم عامل خاص خود را دارند و ما در کشور نیز باید به این مهم دست یابیم. البته گام‌هایی برداشته شده است و اقدامات اولیه برای تولید سیستم عامل متن باز صورت گرفته و موفق شده‌ایم با همکاری سازمان پدافند غیرعامل سیستم عاملی با ورژن صفر تولید کنیم.)
مي‌خواهيم سرمايه را به شبكه IT ببريم، پس بايد امنيت لازم را فراهم كنيم و آن‌را در برابر دزد و دستبرد مصون نگاه داريم. دستيابي به چنين امنيتي نياز به ايمن‌سازي‌ كشور دارد.»اگرچه آسيب شناسي نسبت به فناوري‌ها و بومي كردن آنها بسيار خوب است اما به‌نظر مي‌رسد غيرواقعي و ايده آلي سخن گفتن آفت بزرگ‌تري است كه گريبان‌گير ما شده است.
سخن گفتن از ساخت سيستم عامل ملي در حالي است كه بزرگ‌ترين مركز تحقيقات پيشرفته كشور در ساخت و توسعه يك نرم‌افزار ساده فارسي‌سازي‌ پيامك تلفن همراه با شكست مواجه شده است، به‌رغم دستور و مصوبه صريح شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي، توليد نرم‌افزار غلط‌گير فارسي توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بر زمين مانده، لينوكس فارسي، با استقبال بخش‌هاي دولتي و خصوصي و عمومي مواجه نشده و در زمينه ساده‌ترين نرم‌افزارهاي بازي و گيم در حد ايست در جا مي‌زنيم، اكثريت قريب به اتفاق وب‌سايت‌هاي ايراني در ديتاسنترهاي آمريكايي و كانادايي ميزباني مي‌شوند و بخش دولتي ايران بيشترين استفاده را از نرم‌افزارهاي قفل شكسته خارجي و داخلي دارد.
در چنين شرايطي چگونه مي‌توان از ضرورت ساخت نرم ‌افزارهاي ملي سخن گفت. با كدام نيرو و امكانات و بودجه؟ بر طرف كردن تهديدات به‌خصوص از ناحيه فناوري اطلاعات تنها با پالايش كردن محتوا پاسخگو نيست، به‌ويژه اينكه خود سيستم‌هاي امنيت اطلاعات يا سامانه‌هاي پالايش اطلاعات نيز ساخت همان كشورهايي است كه از آنها فناوري‌ها را وارد كرده‌ايم.شايد بهترين راهبرد براي بخش پدافند غيرعامل شناخت و شناسايي آسيب‌هاي موجود باشد.
اين امر در مراكز تحقيقاتي، دانشگاهي و آكادميك بايد صورت گيرد و بهترين روش براي ايجاد فرصت از بحبوحه تهديدات فناوري، توانمندسازي‌ خويش است. از اين زاويه مي‌توان ورود فناوري به ايران را هم تهديد و هم فرصتي براي رشد و توسعه تلقي كرد.