English     رسانه     کتابها     عکس     درباره     تماس    

دوشنبه، ۶ مهرماه ۱۳۸۸

شرايط تحول علمي در دانشگاه‌ها

دانشگاه

همشهری - حميد ضيايي‌پرور:علم بايد در نهايت به محصول يا خدمتي تبديل شود كه براي مردم مفيد واقع شود. اين كليدي‌ترين جمله‌اي است كه همه ما بارها در باره آن شنيده و خوانده‌ايم. دانشگاه‌ها به‌عنوان مراكز توليد علم بايد پيشتاز ارتباط با متن جامعه باشند، ولي شواهد و قرائن نشان مي‌دهد كه دانشگاه‌هاي ما عمدتا درون حصاري از اطلاعات و آموخته‌هاي سنتي و قديمي گرفتار شده‌اند و از درك نيازهاي روزمره و مشكلات عمومي جامعه و قشرهاي مختلف مردم دور افتاده‌اند.

اين ادعايي گزاف نيست و براي اثبات آن مي‌توان گزارش كاري از دانشگاه‌ها خواست و در آن روشن ساخت كه از ميان انبوه تحقيقات و پژوهش‌هايي كه دانشگاه‌ها هر ساله در قالب طرح‌هاي پژوهشي و رساله‌ها و پايان نامه‌ها انجام مي‌دهند چند مورد مستقيما مرتبط با مشكلات مردم و جامعه هستند و چند مورد صرفا به‌منظور توليد علم صورت گرفته‌اند.
مشكل ديگري كه وجود دارد منجمد شدن سر فصل‌ها و دوره‌هاي آموزشي در سيستم دانشگاهي ايران است. اين سرفصل‌ها گاه آن قدر دير به دير به روز مي‌شوند كه بيشتر حالت تدريس تاريخ يك رشته يا موضوع علمي را پيدا مي‌كنند.
مثلا در سر فصل رشته ارتباطات در تمام دانشگاه‌هاي ايران موضوعي به نام تكنولوژي‌هاي نوين ارتباطي هست كه به بررسي موضوع تله‌تكست مي‌پردازد و از چيزي به نام ويدئو نام مي‌برد كه مشخصاتي غيرقابل هضم براي مخاطب امروز دارد. همين مسئله با درجاتي متفاوت براي ساير رشته‌هاي علمي در دانشگاه‌ها مصداق پيدا مي‌كند.
تغيير و به روز شدن سر فصل‌هاي مصوب، ايجاد دوره‌ها و گرايش‌هاي جديد به‌خصوص رشته‌هاي بين رشته‌اي و چند‌رشته‌اي لازمه تحول علمي در دانشگاه‌هاست.
متأسفانه اين فرايند در سيستم آموزش عالي ايران آنچنان كند و پيچيده انجام مي‌شود كه تا زمان به نتيجه رسيدن يك طرح جديد، زمان آن نيز منقضي شده و موارد جديدتري جايگزين مي‌شود. شايد راه حل ماجرا سپردن اختيارات كافي به گروه‌هاي تخصصي دانشگاه‌ها باشد.
شوراي‌عالي علوم، تحقيقات و فناوري بايد در اين زمينه تصميمي جدي و سريع اتخاذ كرده و مكانيسم‌هاي لازم براي تبديل دانش به فناوري و محصول تجاري در محيط دانشگاه‌ها را فراهم كند.
اگر قرار است ايران در افق 1404 كشور اول منطقه آسياي جنوب غربي در زمينه علم و فناوري باشد بايد هر چه سريع‌تر براي رفع اين مشكل فكري انديشيده شود. سيستم علمي كشور بايد چالاك و جسور باشد. تحقيقات كاربردي بايد در دستور كار تمام دانشگاه‌ها قرار گيرد، ارتباط بين صنعت و دانشگاه بايد تقويت شود و تشكيل دفاتري به اين نام در دانشگاه‌ها نمي‌تواند چاره ساز نهايي باشد.
بدنه دانشگاهي كشور يعني دانشجو بايد به‌عنوان قشر اصلي و موتور محركه علم در كشور مورد توجه جدي قرار گيرد. بوروكراسي اداري در دانشگاه‌ها بايد به حداقل ممكن كاهش يابد.
شايد باور كردنش سخت باشد ولي توليد مقاله علمي توسط دانشجويان در همين سيستم دانشگاهي به سختي صورت مي‌گيرد، سيستم موجود او را به سمتي سوق مي‌دهد كه به‌صورت صوري هم كه شده اسم يك استاد يا مدرس دانشگاهي را كنار مقاله‌اش درج كند تا قابليت انتشار در مجلات علمي را پيدا كند.
مراكز رشد و پارك‌هاي علم و فناوري ظرفيت بسيار بالاتر از اين دارند كه سالانه‌12 تا 13 هزار دانشجو جذب آنها شوند. نهضت توليد علم فقط با درك شرايط شتابان منطقه و جهان قابل تحقق است.



September 28, 2009 05:02 PM | TrackBack
نظرها
فرستادن نظر









مشخصات را بخاطر بیاور؟