English     رسانه     کتابها     عکس     درباره     تماس    

سه شنبه، ۲۹ اردیبهشتماه ۱۳۸۸

تنها 4 درصد از ايده‌هاي علمي كاربردي مي‌شود

دانش و فناوری

همشهری - طاهره ساعدي: سازمان گسترش و نوسازي صنايع يكي از سازمان‌هاي قديمي حامي تحقيقات در زمينه دانش و فناوري است يكي از بخش‌هاي اصلي اين سازمان معاونت توسعه صنايع مبتني بر فناوري‌هاي پيشرفته است.به‌طور كلي بالا بودن سهم دانش فني، نفوذ روزافزون در صنايع و خدمات، نفوذ گسترده در زندگي روزمره، ميزان زياد نوآوري، پايين بودن دوره عمر، ارزش افزوده فراوان و سازگاري با محيط زيست از مشخصات اصلي فناوري‌هاي برتر و صنايع مبتني بر آنهاست.

دكتر رمضانعلي صادق‌زاده، استاد دانشگاه صنعتي خواجه‌نصير‌الدين طوسي و معاون صنايع پيشرفته سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران درخصوص طرح‌هاي توسعه‌اي مي‌گويد: فعاليت‌هاي توسعه‌اي صنايع پيشرفته عبارتند از شناسايي روندهاي صنعتي و فناوريك و انتخاب زمينه‌هاي مناسب سرمايه‌گذاري در صنايع پيشرفته، ايجاد و توسعه طرح‌ها و تدوين دانش فني قابل سرمايه‌گذاري با توسعه هماهنگ كارآفريني و گسترش نوآوري، توسعه مراكز كسب و كارهاي كوچك (SBDC) با تلاش مشترك بخش خصوصي، جامعه دانشگاهي و دولت، ارتقاء تحقيق و توسعه در شركت‌ها، تامين و مديريت منابع سرمايه‌اي در صنايع پيشرفته با شناسايي ايده‌ها و طرح‌هاي سرمايه‌گذاري و انجام مطالعات امكان سنجي و تدوين طرح‌ها و اجراي طرح‌هاي توسعه‌اي، سرمايه‌گذاري براي ايجاد صنايع مبتني بر فناوري‌هاي پيشرفته و انتقال دانش فني.

دكتر رمضانعلي صادق‌زاده، از‌جمله كساني است كه با توجه به تخصص دانشگاهي و تجربه نمايندگي مجلس توانسته است در اين زمينه منشا اثراتي باشد.

وي داراي مدرك فوق‌ليسانس مهندسي مخابرات ديجيتال از دانشگاه منچستر انگلستان، دكتراي مهندسي مخابرات (ماهواره، رادار، موبايل و سنجش از راه دور) از دانشگاه‌برادفورد انگلستان و فوق‌دكتراي كاربرد مخابرات (امواج و آنتن) در مهندسي پزشكي از دانشگاه برادفورد انگلستان است.

مهم‌ترين فعاليت‌هاي سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران در بخش فناوري‌هاي پيشرفته چيست؟
جهت گيري اصلي در تمامي بخش‌هاي سازمان، ايجاد بازارهاي جديد و توسعه بازارهاي صنعتي كشور و بازارهاي بين‌المللي است. در اين زمينه در قالب فعاليت‌هاي مختلف به فناوري‌هاي پيشرفته پرداخته شده است.

صنايع «‌هاي تك» يا پيشرفته وكار در مناطق محروم از جمله فعاليت‌هاي ماست. بر اين اساس در حوزه صنايع پيشرفته با توجه به قراردادي كه سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران با معاونت‌هاي پژوهشي سراسر كشور (اعم از آنهايي كه تحت نظر وزارت علوم يا وزارت بهداشت هستند ) دارد تلاش مي‌كند با تمام اينها وارد قرارداد شود كه از تعداد كل آنها يعني 80 معاونت با 40 تا قرارداد بسته و قصد دارد بقيه را نيز تحت حمايت‌هاي خود قرار دهد.

اين سازمان علاوه بر دانشگاه‌ها با مراكز پژوهشي سراسر كشور و پژوهشگاه‌هاي داراي مجوز قانوني از وزارت علوم و بهداشت نيز قرارداد دارد. هدف سازمان ايده يابي در دانش‌ها و علومي است كه دورنماي تجاري‌سازي‌ داشته باشد؛

به گونه‌اي كه تمامي ايده‌هايي كه توسط محققان و اساتيد دانشگاه مطرح مي‌شود و داراي دورنماي تجاري‌سازي‌ و توليدي و صنعتي است در 3‌مرحله مورد حمايت قرار ‌گيرد. مرحله اول، فاز ايده تا تدوين دانش فني يك تحقيق است كه قرار است به مرحله آزمايشگاهي برسد.

در اين مرحله كمك بلاعوض در قالب گرنت داده مي‌شود. مرحله دوم از توليد آزمايشگاهي تا نيمه صنعتي است كه در اين مرحله مي‌توان مجوز‌هاي لازم را از مراجع ذي‌ربط براي آنها گرفت، مثلا مجوز از وزارت بهداشت، اداره استاندارد و ديگر مراجع. در اين مرحله كمك‌هاي سازمان در قالب تسهيلات با اقساط بلندمدت است.

بعد از اين مرحله، سازمان در سرمايه‌گذاري براي توليد انبوه آن محصول مشاركت مي‌كند تا بخشي از نيازهاي كشور برطرف شود. اين نوع مشاركت‌ها باعث قطع وابستگي كشور به واردات برخي محصولات خارجي مي‌شود.

علاوه بر اين ممكن است يك دانش فني در كشوري خارجي به توليد و به محصول تبديل شده باشد ولي هنوز آن فناوري وارد يا بومي‌سازي‌ نشده باشد كه در اين زمينه هم براي ورود دانش فني به كشور با بخش خصوصي به همان صورت 49‌درصد بخش دولتي و 51‌درصد بخش خصوصي همكاري دارد. به‌عنوان مثال در حال حاضر ما آمادگي وارد‌كردن دانش فني ساخت دستگاه‌هاي خودپرداز به كشور را داريم.

زمينه‌هاي كاري سازمان در حال حاضر، آي‌تي،آي‌سي‌تي، ميكروالكترونيك، علوم‌زيستي، الكترونيك، مواد پيشرفته و هوا– فضا است و تمام طرح‌هاي مرتبط در اين حوزه را كه نهايتا قابليت تجاري‌سازي‌ دارد مورد حمايت قرار مي‌دهيم.

در كشور ما چه ميزان ايده تبديل به محصول و وارد بازار مي‌شود؟
در ساير سازمان‌ها اطلاعي ندارم اما در سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران شايد خيلي زياد نباشد؛ يعني از هر250 ايده حدود 10 تاي آن تجاري‌سازي‌ شده است. به عبارت بهتر فقط 4‌درصد ايده‌ها جنبه كاربردي و تجاري‌سازي‌ براي جامعه را دارد و 96‌درصد آنها فاقد اين خصوصيت است.

در گذشته تعداد محدودي دانشگاه و پژوهشگاه با اين مركز قرارداد همكاري داشتند اما الان اين همكاري‌ها گسترده شده و دورنماي بهتري را پيش‌رو داريم.

ما اعتقاد داريم بايد روي زمينه‌هايي كار كنيم كه قابليت تجاري‌سازي‌ داشته باشد چون كار ما توليد علم نيست؛ توليد علم كار وزارت علوم است كه در قالب توليد مقالاتي است كه در مجلات بين‌المللي و داراي رتبه ISI به چاپ مي‌رسد. اما آن ايده‌هايي كه كاربردي باشد توسط اين سازمان حمايت مي‌شود.

حداكثر كمكي كه براي تجاري‌سازي‌ يك ايده مي‌كنيد چقدر است؟
بستگي به نوع طرح دارد. به يك طرح مبلغ 20‌ميليون تومان و يكي 100‌ميليون تومان اختصاص مي‌يابد. شرح خدمات، تجهيزات، نيروي انساني و توجيه فني و اقتصادي عامل متفاوت است. در سال‌88 برنامه ريزي كرده‌ايم كه بتوانيم 250‌ميليارد تومان در اين زمينه هزينه كنيم. در سال‌87 حدود 235‌ميليارد تومان هزينه شده است.

برخي از فناوري‌هايي كه سازمان از آن حمايت كرده چه بوده است؟
يكي از آنها طرح پيورپلنت استخواني بود. مي‌دانيد كه هر كس استخوانش بشكند لاجرم از پلاتين براي او استفاده مي‌شود كه اين فلز نيز عمدتا از خارج وارد مي‌شود.

با اجراي اين طرح كه در كيش به مرحله توليد رسيده ديگر به وارد كردن لوازم پلاتيني براي مصارف پزشكي نيازي نداريم و اكنون ايران جزو چند كشور اول دنيا در زمينه اين فناوري شده است و در كنار آمريكا و ژاپن قرار گرفته است.

مورد ديگر مربوط به شهر صنعتي ساوه مرتبط با توليد كود بيولوژيك است. مي‌دانيد كه كود‌هاي شيميايي عوارض منفي زيادي براي سلامتي انسان دارد. ضمن اينكه بخشي از مواد اوليه كود‌هاي مذكور بايد از خارج كشور با پرداخت ارز تامين شود. در حالي كه كود بيولوژيك با مواد اوليه طبيعي توليد مي‌شود.

طرح كارت هوشمند ضد‌سرقت اتومبيل و توليد صمغ نيز از ديگر طرح‌هاي مهم اين سازمان بوده كه اجرايي شده است. صمغ مزبور ماده‌اي افزودني است كه در صنايع غذايي استفاده مي‌شود.

طرح خون بند ناف هم با همكاري پژوهشكده رويان اجرا شده است كه براساس آن با ذخيره‌سازي‌ خون بند ناف افراد به هنگام تولد، در صورتي كه در آينده مشكلي براي فرد پيش آيد با استفاده از سلول‌هاي بنيادي كه قبلا از خون بند ناف وي ذخيره شده مي‌توان بسياري از بيماري‌هاي او را درمان كرد.

وضعيت ارتباط دانشگاه‌ها با صنعت چگونه است ؟اكثر محققان از اين وضعيت ناراضي هستند.
خود من عضو هيئت علمي دانشگاه هستم. قبلا من هم اين گلايه را داشتم. 6 ماه پيش سمينار يك روزه‌اي را در سازمان برگزار كرديم و از تمام معاونين پژوهشي دانشگاه‌ها دعوت كرديم تا اين حلقه مفقوده را پيدا كرده و مشكل را حل كنيم.

40معاون و تعداد زيادي مديركل از دانشگاه‌ها شركت كردند و از همان زمان تاكنون روي اين مسئله در حال فعاليت هستيم تا تحقيقات به سمت كاربردي‌شدن پيش برود.

آيا شما نيازسنجي‌اي هم براي پيدا كردن نيازهاي عمومي جامعه انجام مي‌دهيد؟
اين يك مسير دوطرفه است. گاهي از سوي دانشگاه يا مخترعان و مبتكران ايده‌اي به ما اعلام مي‌شود و گاهي هم ما زمينه‌اي را به‌عنوان نياز جامعه به محققان و دانشگاه‌ها اعلام مي‌كنيم.

مثلا ايده ابداع سيستم كاهش مصرف سوخت خودرو از سوي ما مطرح شده است. سعي ما اين است كه فعاليت‌هاي تحقيقاتي داراي توجيه فني و اقتصادي باشد. حوزه‌هاي «هاي تك» به‌طور كلي مورد حمايت ما قرار دارد.

آيا در برنامه پنجم هم براي توسعه اين نوع صنايع برنامه‌اي گنجانده شده است؟
بله هم در قانون برنامه چهارم اين موضوع تصريح شده وهم در برنامه تدوين شده پنجم اين مسئله مورد تاكيد قرار گرفته و اميدواريم كه در مجلس هم به تصويب برسد.

May 19, 2009 09:50 AM | TrackBack
نظرها
فرستادن نظر









مشخصات را بخاطر بیاور؟







Powered by Linkdoni.com