English     رسانه     کتابها     عکس     درباره     تماس    

یکشنبه، ۲۰ دیماه ۱۳۸۸

جزئيات نخستين آينده‌نگاري فناوري‌هاي ايران

دانش و فناوری

همشهري – حميد ضيايي پرور: آينده نگاري پيشگويي آينده نيست بلكه تبيين برنامه‌هاي آينده براساس متدولوژي علمي به‌منظور دست يافتن به اهداف خاص است. كشورهايي كه در زمينه آينده‌نگاري اقدامات مؤثري انجام داده‌اند همواره نسبت به ساير كشورها پيشرو‌تر و موفق‌تر بوده‌اند. ايران نيز در زمره كشورهايي است كه طي سال‌هاي اخير با تدوين اسنادي مانند سند چشم‌انداز 20 ساله و نقشه جامع علمي كشور وارد فرايند آينده نگاري شده است.

همچنين اخيرا مركز تحقيقات سياست علمي كشور با تدوين برنامه‌هايي تحت عنوان پامفا كه پايلوت مناسب‌ترين فناوري‌هاي ايران 1404 است وارد اين فرايند شده است همچنين كنفرانسي به‌منظور تبيين ابعاد اين برنامه در محل سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران برگزاركرد.

در همين زمينه دكتر آريا الستي رئيس مركز تحقيقات سياست علمي كشور جزئيات نخستين آينده نگاري مناسب‌ترين فناوري‌هاي ايران 1404 را تشريح كرد و گفت: اگر بتوانيم آينده نگاري را در كشور نهادينه كنيم امكان اينكه ايران به‌عنوان يك مرجع در اين زمينه در مؤسسات جهان اسلام يا منطقه معرفي شود وجود دارد.

وي درباره نحوه فعاليت مركز تحقيقات سياست علمي كشور در زمينه پايلوت آينده نگاري مناسب‌ترين فناوري‌هاي ايران 1404 به مهرگفت: از حدود 10 سال پيش يك مجموعه از فعاليت‌هاي فكري در زمينه آينده نگاري انجام شد كه بيشتر معطوف به مطالعه تئوري‌ها و بررسي اقدامات ساير كشورها در زمينه آينده نگاري بود و اين مجموعه مطالعات در قالب كتاب‌هايي به چاپ رسيد.

البته برخي مراكز تخصصي مانند وزارت دفاع، وزارت نيرو و وزارت علوم به‌صورت جسته و گريخته و جزيره‌اي بسته به علاقه افراد فعاليت‌هاي مطالعاتي در زمينه آينده نگاري را آغاز كردند تا اينكه نهايتا در چند سال گذشته يك همايش با همكاري مركز تحقيقات سياست علمي كشور و مؤسسه آموزش و پژوهش برنامه‌ريزي وابسته به سازمان مديريت سابق برگزار شد كه نتايج آن به‌صورت 2جلد مجموعه مقالات به چاپ رسيد.

دكترآرياالستي اضافه كرد: در اوايل سال 85 بر مبناي نيازي كه به انجام يك پژوهش در زمينه آينده‌نگاري علم و فناوري احساس مي‌شد پروژه‌اي در مركز تحقيقات سياست علمي كشور كليد خورد كه پايلوت آينده نگاري مناسب‌ترين فناوري‌هاي ايران 1404 (پامفا) نامگذاري شد.

دليل اينكه پايلوت نامگذاري شد اين است كه آينده نگاري فرايند پيچيده، حساس و بسيار گسترده‌اي است؛ يعني پارامترهاي بسيار متعددي در آن دخالت دارند و براي اينكه اين فرايند قابل اعتماد صورت گيرد نياز به بسترسازي در وجوه مختلف وجود داشت.

وي به اين بسترسازي اشاره كرد و گفت: بايد يك هماهنگي قابل‌قبول ميان دولتمردان و سياستگذاران علم و فناوري از يك سو، متخصصين فرايند آينده نگاري از سوي ديگر و متخصصين حوزه‌هاي مختلف فناوري ايجاد مي‌شد.

مراحل اجراي آينده‌نگاري

الستي به مراحل اجراي پامفا در كشور اشاره كرد و گفت: چون كار آينده نگاري قبلا در كشور ما انجام نشده بود در مرحله اول يا مقدماتي پرسشنامه دوره هشتم آينده نگاري ژاپن براي تست انتخاب شد.

اين پرسشنامه مفصل به‌صورت اجتماعي يكي در سالن كنفرانس مؤسسه ايزايران با حدود 60 نفر از متخصصين و بار ديگر در دانشگاه صنعتي اصفهان ارائه شد. نرخ بازگشت بسيار پايين و حدود 15 درصد بود. ضمن اينكه پاسخ‌هاي دريافتي نيز نتايج تامل برانگيزي داشتند.

براساس تحليل پاسخ‌هاي رسيده در اين مرحله متوجه شديم پرسشنامه بومي ايران بايد چه ويژگي‌هايي داشته باشد و چه فعاليت‌هاي ترويجي بايد روي جامعه علمي ايران انجام شود تا نرخ مشاركت بالا برود.

در واقع متوجه شديم سؤالات بايد از چه جنسي باشد كه پاسخ‌ها معتبر باشند. به اين ترتيب ما يك نوع بررسي اوليه روي جامعه علمي كشور انجام داديم. بر مبناي نتايج مرحله مقدماتي و تحليلي كه روي نحوه پاسخ دهي انجام و آسيب‌هايي كه شناسايي شد راه‌حلي استخراج و براساس آن مرحله دوم پامفا طراحي شد. كل اين مرحله 9 ماه به طول انجاميد.

وي گفت: قصد داريم نتايج استخراج شده به‌صورت ملموس در اختيار جامعه علمي كشور، مديران و سياستگذاران كشور قرار گيرد و روش و انجام كار و استفاده از آن ارائه شود.

از آنجا كه اين پروژه سيستماتيك و روش مند انجام شده است نقد آن ميسر بوده و به‌صورت علمي نتايج آن قابل نقد است و اين نكته مثبتي براي اين پروژه به حساب مي‌آيد. اميدوارم نتايج نقد شود و نقدها را جمع كنيم تا كتب فوق در چاپ دوم همراه با نقدها منتشر شود.
http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=105497

January 10, 2010 04:54 PM | TrackBack
نظرها
فرستادن نظر









مشخصات را بخاطر بیاور؟







Powered by Linkdoni.com