ترديد در نقشه جامع علمي كشور

گروه دانش - طاهره ساعدي : «حرف مرد يكي است؛ تصويب نقشه جامع علمي 2 ماه ديگر‌! نقشه جامع علمي كشور طي 2‌ماه آينده به تصويب مي‌رسد.‌ اين سخني است كه چند تن از مقامات شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي مدتي پيش برزبان راندند . اما ظاهرا هنوز اين دوماه به اتمام نرسيده و همچنان 2‌ماه ديگر تا زمان پايان تدوين اين نقشه زمان باقي است. شروع اين مهلت 2ماه بنا به برخي اقوال 6‌خرداد‌88 و بنا به برخي اظهار نظرهاي رسمي ديگر 88/4/30 بوده است. ما تا پايان شهريورماه باز هم صبر مي‌كنيم و منتظر تصويب نهايي نقشه جامع علمي مي‌مانيم. »

آنچه خوانديد تيتر و بخشي از گزارش همشهري در تاريخ 19 مرداد 1388 است و اما به اين خبر كه روز 23 آذر توسط ايرنا مخابره شده توجه كنيد : « دبير شوراي عالي علوم، تحقيقات و فن‌آوري (عتف) گفت: نقشه جامع علمي كشور طي يكي، دو ماه آينده رونمايي مي‌شود.»
دكتر منصور كبگانيان در مراسم گراميداشت هفته پژوهش طي سخناني در جمع پژوهشگران برتر دانشگاه صنعتي اميركبير افزود: چند ماه پيش با تشكيل هياتي هشت نفره، مقرر شد كه نقشه جامع علمي كشور با مسووليت شوراي عالي انقلاب فرهنگي نهايي شود.كبگانيان تصريح كرد: سند تحول راهبردي علم و فن آوري از سوي وزرارت علوم به عنوان نسخه پيشنهادي نقشه به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه شده است .
وي ادامه داد:در تحول راهبردي علم و فن آوري از تمام فعاليت‌هاي چند دهه گذشته استفاده شده و سند پژوهش، آموزش عالي، نخبگان كه قبلا تدوين شده بود در قالب اين سند يكپارچه شده تا در نقشه جامع علمي كشور لحاظ شود.كبگانيان گفت : با تدوين نقشه شرح وظايف نهادهايي مانند معاونت علمي و فن آوري رياست جمهوري مشخص مي‌شود.وي اظهار كرد: وزارت علوم قانون مصوبي دارد كه شرح وظايف آن را مشخص مي كند و شرح وظايف معاونت علمي و فن آوري رياست جمهوري هم شفاف شده و مديريت بنياد ملي نخبگان، ارتباط صنعت با دانشگاه و برخي فن آوري ها مانند نانو فن آوري جزو وظايف معاونت علمي و فن آوري است. با اينكه قرار بود نقشه جامع علمي كشور ماهها قبل رونمايي شود و در تدوين برنامه پنجم توسعه نيز از آن به عنوان سند بالادستي استفاده شود ، اما با طولاني شدن روند تصويب اين نقشه ، برخي از صاحب نظران نسبت به كارآمدي اين سند و نقشه ابراز ترديد كرده اند .
رييس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي در این خصوص به همشهري گفت : ترسیم نقشه جامع علمی کشور راکه با تاکیدات مکرر رهبر معظم انقلاب همراه بوده بارها به فراموشی سپرده شده و حتی در تدوین آن راه درست طی نشده است و آخرین پيش نويسي که تهیه شده است به اعتقاد بعضی از متخصصان که مستندات آن را دیده اند در اینکه این نقشه بتواند به عنوان نقشه جامع علمی عمل کند تردید وجود دارد.
دکتر علی عباسپور نماینده مردم تهران و رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گفت : کارگزاران اجرايي اعتقادی به تحقیق ندارند در حالی که پژوهش راهکار پیشرفت کشور است.ما باید عزم ملی و اعتقاد ریشه ای به این امر داشته باشیم که انجام هر کاری با مطالعه علمی صورت گیرد.
وي افزود : فشار روزمرگی ها باعث می شود فرصتی به تفکر و پژوهش در تصمیم گیری ها داده نشود،زمانی نیز که کار تحقیقاتی بر اساس مطالعات علمی انجام می شود متاسفانه گزارش تهیه شده از پژوهش در تصمیم گیری ها و کار های اجرایی نمود پیدا نمی کند.این در حالی است که در کشورهای پیشرفته و توسعه یافته روند توسعه با پژوهش عجین شده و حرکت رو به جلو بدون پژوهش و کمک محقق امکان پذیر نیست.
ما در ایران علاقه به پیشرفت داریم ولی زمینه های پیشرفت را فراهم نمی کنیم. وزارت علوم،تحقیقات و فناوری را درست می کنیم که کار همان وزارت آموزش عالی را انجام می دهد یعنی فقط نام آن را تغییر می دهیم نه عملکرد آن را.شورای علوم ،تحقیقات و فناوری تشکیل می دهیم و سپس آن را منحل می کنیم.در برنامه پنج ساله چهارم توسعه پس از مطالعه فراوان اهداف کلان و کمی می گنجانیم ولی به آن عمل نمی کنیم.در این برنامه خود را ملزم می کنیم که در پایان آن به اختصاص 3 درصد از تولید ناخالص ملی به پژوهش برسیم در حالی که سیر نزولی طی می کنیم و به زیر 4 دهم درصد می رسیم.
در همين حال دكتر محمد مهدي‌نژاد نوري معاون پژوهش و فن‌آوري وزير علوم، تحقيقات و فناوري گفت: نقشه جامع علمي بايد به صورت دوره‌اي مورد بازنگري قرار گيرد .
اخيرا نيز دكتر مخبر دزفولي دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي با بيان اينكه بررسي نقشه جامع علمي كشور به پايان رسيده است، اظهار كرد: اميدواريم طي روزها و يا هفته‌هاي آينده اين نقشه كه در تهيه آن حجم بسيار زيادي از دانشمندان نقش جدي داشتند رونمايي شود .
روزنامه همشهري - چهارشنبه 2/10/88
صفحه 7