طراحي نرم افزار جايگزين ابر رايانه درايران با قدرتي ٤ برابر نمونه آمريكايي

طاهره ساعدي
پژوهشگر ايراني براي اولين بار در جهان موفق به طراحي و توليد سيستم نرم افزاري مديريتي شده كه قادر است جايگزين ابررايانه شود.دكتر محسن ميرشريفي، مجري و طراح نرم افزار و رئيس دانشكده مهندسي رايانه دانشگاه علم و صنعت، ضمن اظهار اين مطلب به خراسان مي گويد: اين سيستم نرم افزاري در نحوه اجرا و پردازش محاسبات و داده ها منحصر به فرد است و در مقايسه با تنها رقيب آمريكايي خود، با ورود به هسته سيستم عامل و با سرعتي بسيار بالا تر و هزينه كمتر قادر به انجام محاسبات سنگين و پرحجم در حوزه هاي كاربردي استراتژيك مثل هواشناسي، زمين شناسي، نظامي، زلزله نگاري و اكتشاف نفت مي باشد. وي مي افزايد: باتوجه به اين كه ما براي خريد سخت افزارهاي ابررايانه اي در تحريم هستيم، اين نرم افزار مي تواند آغاز حركتي مهم در عرصه قطع وابستگي در زمينه هاي نرم افزاري و سخت افزاري باشد.دكتر محسن شريفي، رئيس دانشكده مهندسي رايانه دانشگاه علم و صنعت و مجري طرح، با اشاره به كاربرد وسيع سيستم نرم افزاري «سي- شريفي» براي محاسبات پيچيده و دقيق با سرعت بالا مي گويد: براساس اطلاعاتي كه داريم، براي استفاده از نرم افزاري مشابه «سي-شريفي» ولي از نوع آمريكايي به منظور انجام كاري خاص فقط براي يك سال ٨٠٠ هزار دلار پرداخت شده است، ضمن اين كه با صرف هزينه بسيار بالا از متخصصان خارجي براي نصب و راه اندازي اين نرم افزار استفاده مي شود.در حالي كه براي اجراي نرم افزاري كه ما ابداع كرده ايم نياز به صرف هزينه هاي گزاف نيست. ضمن اين كه نرم افزار مزبور روي هر رايانه اي قابل پياده سازي است و بومي سازي نيز شده است.به گفته وي، اين سيستم نرم افزاري را مي توان به جاي يك ابررايانه با همان قابليت ها جايگزين كرد. يك ابر رايانه داراي سخت افزاري «خاص منظوره» و كاملا متمركز است كه بايد در اتاق هايي با شرايط ويژه قرار گيرد تا از آلودگي هوا و صوتي به دور باشد و براي كار با آن به متخصصان زبده نياز است. ضمن اين كه بايد از نرم افزارهاي مديريتي و پرهزينه در آن استفاده كرد، در حالي كه سيستم نرم افزاري «سي-شريفي» كه با خلاقيت جوانان اين سرزمين و تلاش ٢٠ ساله طراحي شده است اين قابليت را دارد كه روي هر رايانه اي، در هر مكان و با هر شرايطي نصب شود. يكي از ويژگي هاي مهم اين نرم افزار، بومي بودن آن براي استفاده در امور استراتژيك، هواشناسي، زمين شناسي، اكتشاف نفت، نظامي و بسياري ديگر از اين زمينه هاست كه از اين پس ديگر نيازي به فراخواني متخصصان خارجي براي راه اندازي آن نخواهد بود. به ويژه كه بعضي از سازمان ها و نهادها از چنان حساسيتي برخوردار است كه راهيابي يك فرد خارجي به آن مي تواند مشكل آفرين باشد.به گفته دكتر شريفي، بهاي اين سيستم نرم افزاري در مقايسه با مشابه خارجي بسيار كمتر و مقرون به صرفه است. از سوي ديگر بايد توجه داشت كه «سي- شريفي» داراي قابليت هايي است كه به جرات مي توان گفت بي نظير است و براي اولين بار در دنيا پياده سازي و اجرا شده است. مجري پروژه نرم افزار «سي-شريفي» كه مدت ٢١سال روي آن كار كرده است، ادامه مي دهد: اين نرم افزار در سطح هسته سيستم عامل، پياده سازي مي شود، بنابراين اين امكان را فراهم مي كند تا يك سيستم عامل مبتني بر لينوكس يا متن باز شبكه اي به يك سيستم عامل مديريت كلاستر تبديل شود و قدرت پردازش داده هاي بسيار بزرگ و پيچيده را با سرعت زياد پيدا كند.
رئيس دانشكده رايانه دانشگاه علم و صنعت مي گويد: اين سيستم نرم افزاري يك سيستم خوشه اي است كه روي هر نوع رايانه و لپ تاپي قابل نصب است. البته رايانه هاي مورد نظر بايد به هم شبكه (هم بند) شود، پس از اتصال آن ها به يكديگر، از نرم افزار مديريت «سي-شريفي» براي ايجاد كلاستر و خوشه استفاده مي شود كه در لايه هسته سيستم عامل كار انجام مي دهد؛ در حالي كه نرم افزار مشابه آمريكايي در لايه هسته سيستم عامل كار نمي كند. با اين ويژگي، نرم افزار «سي-شريفي» قابليت انطباق و اختصاصي شدن با هر كاربرد استراتژيكي را دارد ولي نرم افزار آمريكايي فقط قابل استفاده براي يك كاربرد اختصاصي است. قابليت انطباق سيستم نرم افزاري ايراني باعث سرعت عمل چندين برابري آن نسبت به مشابه آمريكايي شده است. اين نرم افزار در ٢ زمينه بسيار حساس و مهم هواشناسي و يك بخش استراتژيك آزمايش شده است، در فرآيند هواشناسي به طور معمول ٢٨٠ دقيقه طول مي كشد تا وضعيت آب و هوا در ٥ روز آينده پيش بيني شود. با استفاده از نرم افزار مشابه آمريكايي MPIپيش بيني وضع هوا تا ٥ روز آينده حدود ٦٥ دقيقه طول مي كشد، در حالي كه در شرايط كاملا برابر با استفاده از نرم افزار «سي- شريفي» اين مدت به كمتر از ١٦ دقيقه كاهش پيدا مي كند. براي پيش بيني وضع هوا هم مي توان از ابررايانه استفاده كرد و هم از نرم افزارهاي مديريتي كلاستر؛ ولي بايد توجه داشت كه نرم افزار ساخت پژوهشگران ايراني نه تنها نياز به شرايط ويژه، هزينه بالا و متخصصان خبره ابررايانه ندارد، بلكه ٤ برابر نرم افزار مشابه آمريكايي نيز سرعت محاسبه دارد.دكتر شريفي در ادامه تصريح مي كند: آمريكا به هيچ عنوان اين نرم افزار را در اختيار ما نمي گذارد و حتي اگر با واسطه هم بخواهيم از اين نرم افزار استفاده كنيم، علاوه بر صرف هزينه زياد، نياز به چندين ماه آموزش داريم. ولي محققان ايراني اكنون در قالبي كاملا مقرون به صرفه موفق به طراحي نرم افزاري شده اند كه به وسيله آن مي توان مستقل از زبان برنامه سازي، مستقل از سخت افزار و تجهيزات و نوع شبكه به توان پردازشي و ظرفيت بالاي ابررايانه دسترسي پيدا كرد.وي با انتقاد از حمايت نكردن دولت از اين پروژه ها مي افزايد: اين يك كار بنيادين است كه به همت جوانان همين مملكت بومي سازي شده است و به زودي آن را ثبت جهاني خواهيم كرد.مهندس سيده ليلي ميرطاهري، كارشناس ارشد نرم افزار و يكي از اعضاي تيم طراحي و ايجاد نرم افزار مديريتي «سي- شريفي»، مي گويد: دكتر شريفي از زماني كه پايان نامه دكتراي خود را در دانشگاه منچستر انگلستان مي گذراند، پروژه طراحي اين نرم افزار را آغاز كرد كه اكنون به عنوان بخشي از يك پروژه بزرگ به سرانجام رسيده است. اين نرم افزار قادر به محاسبات سنگين، پرحجم و پيچيده و انجام تعداد بي شماري از عمليات پردازش در كم ترين زمان ممكن و اجرا بدون نياز به نصب سخت افزارها و نرم افزارهاي پيچيده و گران قيمت است و در حوزه هايي مانند هوا- فضا، نظامي، عمران، زلزله نگاري، زمين شناسي، اكتشاف نفت و هواشناسي مورد استفاده قرار مي گيرد.وي با اشاره به بي نظير بودن اين سيستم نرم افزاري مي گويد: در دنيا ٢ راه براي حل محاسبات پيچيده و پرحجم با سرعت بالا وجود دارد؛ استفاده از كلاستر وسيستم نرم افزاري مديريتي خوشه اي و يا استفاده از ابررايانه. ابررايانه ها داراي يك سيستم سخت افزاري پيچيده و گران قيمت به همراه يك سيستم نرم افزاري مديريتي با هزينه زياد است. ولي استفاده از كلاسترها مقرون به صرفه است، بنابراين تا حد امكان در دنيا سعي مي شود از كلاسترها استفاده شود. با اين حال سيستم نرم افزار مديريت خوشه اي كه در انحصار آمريكاست، بسيار گران قيمت و پرهزينه مي باشد هر چند سيستم نرم افزاري ابداعي ايران حاصل ٢١ سال فكر و تلاش است و نمي توان روي آن قيمتي گذاشت، با اين حال هزينه آن بسيار مقرون به صرفه است.وي كه به همراه مهندس احسان موسوي در اين تيم كار كرده است، تاكيد مي كند: يكي از ويژگي هاي اين سيستم نرم افزاري قابليت اختصاصي شدن آن براي كاربردهاي مختلف است.مهندس ميرطاهري توضيح مي دهد: فناوري طراحي و توليد اين نرم افزار بسيار پيچيده، مشكل و زمان بر است به همين دليل تاكنون فقط كشوري مانند آمريكا توانسته است نوعي از آن را وارد بازار كند كه البته سرعت و ويژگي هاي منحصر به فرد نرم افزار ايراني را ندارد.دكتر شريفي نيز در اين باره مي گويد: نرم افزارهاي مشابه آمريكايي برنامه هاي جديدي را با سيستم عامل پيوند مي دهد تا بتواند محاسبات پيچيده را انجام دهد ولي ما مدعي هستيم كه سيستم نرم افزاري «سي- شريفي» از نظر نحوه كار در راستاي مديريت دستيابي به سرعت بالا، ممتاز است زيرا در درون هسته سيستم عامل كار مي كند و در اين لايه همه چيز قابل اجراست و هسته سيستم عامل قابليت انجام هر كاري را دارد.