محققان ايراني به كمك فناوري نانو،نفت خام سنگين رابه سبك تبديل كردند
فناوري اطلاعات
استقبال آمريكاي شمالي و اروپا از فناوري ايران
طاهره ساعدي
محققان ايراني با ابداع روشي منحصر به فرد و بي نظير در دنيا موفق شدند با استفاده از فناوري نانو نفت خام سنگين را با بازدهي بالا به نفت خام سبك تبديل كنند.
دكتر باقر مهاجراني، معاون تحقيقاتي پژوهشگاه صنعت نفت با اعلام اين خبر به خراسان مي گويد: اين نوآوري در انحصار كشور ما و برپايه استفاده از يك نانوكاتاليست ابداعي محققان ايراني است.
وي مي افزايد: به دليل اهميت موضوع، پتنت آن را در آمريكا به ثبت رسانده ايم و در حال ثبت در ١٢ كشور اروپايي و آسيايي هستيم و علاوه بر راه اندازي واحد تبديل در داخل كشور، به دليل استقبال برخي كشورهاي آمريكاي شمالي و اروپا در حال انجام مذاكره هايي با اين كشورها براي تبديل نفت خام سنگين به سبك با استفاده از اين نوآوري در يك مركز صنعتي هستيم.
معاون تحقيقات پژوهشگاه صنعت نفت با اشاره به ثبت ٤ پتنت بين المللي توسط محققان پژوهشگاه مي گويد: تلاش پژوهشگران ايراني سبب دستيابي به يك فناوري منحصر به فرد و نوين در زمينه تبديل هيدروكربورهاي سنگين به سبك و در واقع تبديل نفت خام سنگين به سبك پرارزش شده است.
وي در مورد نحوه تبديل هيدروكربورهاي سنگين به سبك مي گويد: نفت خام تركيبي از هيدروكربورهاي سبك، قير و مواد ديگر است. باتوجه به اين كه نفت خام استخراجي از چاه هاي ايران در حال تبديل شدن به نفت سنگين كم ارزش است، بنابراين بسيار اهميت دارد كه با روش ها و فناوري هاي نوين امكان تبديل نفت خام سنگين به سبك را فراهم كنيم.
فرآيند ابداعي محققان ايراني بي نظير و بسيار ارزشمند است و ما اين فناوري را در آمريكا به ثبت رسانده ايم، در اروپا مراحل ثبت را مي گذرانيم و در ٠٢ كشور ديگر نيز در حال ثبت هستيم. در حال حاضر در پالايشگاه هاي فعال دنيا با استفاده از يك كاتاليست و تحت فشار هيدروژن و حرارت بسيار بالا عمل «كِرَكينگ» يا شكست هيدروكربورهاي سنگين و تبديل آن به هيدروكربورهاي سبك انجام مي شود، درحالي كه در روش ابداعي پژوهشگران ايراني، عمل «كركينگ» در شرايط خاص با استفاده از فشار هيدروژن و نانوكاتاليست منحصر به فرد ساخت محققان كشورمان انجام و نفت خام سنگين به نفت خام سبك تبديل مي شود و مايعي كه غلظت آن همانند عسل و داراي ويسكوزيته بالاست، به مايعي بسيار روان و سبك با غلظتي مشابه گازوئيل تبديل مي شود.
وي مي افزايد: ما در حال حاضر واحد تبديل ٠٠٢ شبكه در روز را طراحي و راه اندازي كرده ايم و خود را براي مرحله بعدي كه تبديل روزانه ٠١ هزار تن نفت خام سنگين به سبك را دربرمي گيرد و به عبارتي فاز صنعتي است، آماده مي كنيم. به عبارت ديگر آزمايش هاي كنترل كيفيت پايلوت اوليه انجام و تاييد شده و مرحله بعدي در حال برنامه ريزي و آماده سازي است.
دكتر مهاجراني در توضيح مزاياي روش ابداعي محققان ايراني نسبت به شيوه هاي معمول تبديل نفت خام سنگين به سبك مي گويد: چون تبديل در ظرفيت هاي بسيار بالا انجام مي شود بنابراين بازده تبديل، زمان و ميزان فشار و حرارت لازم براي اين فرآيند بسيار مهم است و اگر اين فرآيند با كاتاليستي انجام شود كه قادر به تأثيرگذاري بهينه بر زمان و عوامل تبديل (فشار هيدروژن و حرارت) باشد، يك نوآوري است چرا كه مي تواند بازده بسيار بالايي براي فرآيند تبديل درپي داشته باشد و خوشبختانه نانوكاتاليست ابداعي پژوهشگران ايراني داراي اين ويژگي هاي برجسته است و بازده تبديل را به ميزان قابل توجهي افزايش مي دهد. دستاوردهاي پژوهشگران ايراني در اين عرصه درمنطقه خاورميانه بي نظير است. نانوكاتاليست ساخت محققان كشورمان از چنان اهميتي برخوردار است كه برخي كشورهاي آمريكاي شمالي و اروپا براي همكاري مشترك با ايران در اين زمينه به شدت ابراز تمايل كرده اند و در اين راستا مذاكره هايي براي راه اندازي يك واحد صنعتي عظيم با استفاده از فناوري ايراني تبديل هيدروكربورهاي سنگين به سبك آغاز شده است.
معاون تحقيقاتي پژوهشگاه صنعت نفت در ادامه به دستاورد ديگر محققان كشورمان در زمينه راه اندازي فاز صنعتي توليد نانولوله هاي كربني اشاره مي كند و مي افزايد: در حال حاضر واحد توليد روزانه ٨ كيلوگرم نانوكربن تيوب راه اندازي شده است و ما در حال برنامه ريزي براي توليد روزانه ٠٠٢ كيلوگرم نانوكربن تيوب (نانولوله كربني) تا پايان سال ٦٨ هستيم.
به جرأت مي توان گفت كه محصول هاي فناوري نانو با ارزش تر از طلاست و در حال حاضر يك گرم نانولوله كربني به قيمت ٠١ تا ٠٢ دلار خريداري مي شود. نانوكربن ها داراي تنوع بسياري هستند و كاربرد گسترده اي در صنايع مختلف مثل سيمان، داروسازي و ديگر حوزه ها دارند. هدف ما در پژوهشگاه ساخت نانوكاتاليست براي كاربرد در صنايع نفت، گاز و پتروشيمي و مشتق سازي و تركيب با گروه هاي عامل براي مصرف در صنايع مختلف است.
دكتر مهاجراني به دستاورد ديگر محققان كشورمان براي كاهش مصرف سوخت اشاره مي كند و مي گويد: ما با استفاده از نانوكربن تيوب (نانوكربن لوله اي) و نانوفولرين (نانوكربن كروي با ساختاري مشابه توپ فوتبال) موفق به كاهش مصرف سوخت و نيز بهبود كيفيت فرآورده هاي نفتي شده ايم. به اين منظور اين ٢ فرآورده را كه به همت محققان كشورمان با استفاده از فناوري نانو توليد شده است، مشتق سازي و سپس به بنزين اضافه كرده ايم اين ٢ تركيب با چسبيدن به سطوح فلزي داخل موتور اصطكاك را كاهش مي دهد و كاهش اصطكاك سبب كاهش مصرف بنزين مي شود با اين روش توانسته ايم مصرف بنزين در يك خودروي ساخت داخل را به ميزان ٢/٣ درصد كاهش دهيم البته معتقديم بايد آزمايش هاي تكميلي ديگر انجام شود تا هم ميزان مصرف بنزين بيشتر كاهش پيدا كند و هم اقتصادي تر شود.
معاون تحقيقاتي پژوهشگاه صنعت نفت درادامه به موفقيت در توليد نانوذرات مثل نانوذره آهن، اكسيد آهن، نقره، تيتانيوم دي اكسايد، اكسيد روي، موليبدنيوم سولفايد، نيكل، مس و ... اشاره مي كند و مي گويد: ما از نانو ذره آهن براي از بين بردن آلودگي آب هاي زيرزميني و فاضلاب هاي صنعتي استفاده كرديم و موفق شديم اين آب ها را پالايش كنيم. چون نانو ذره آهن مي تواند تركيب هاي سمي نظير فلزات سنگيني همچون جيوه را از بين ببرد. اين نانوذرات همچنين با تجزيه تركيب هاي كلره در آب آشاميدني و آب هاي زيرزميني آنها را پاك سازي مي كند.
تاكنون مراحل آزمايشگاهي براي پالايش آب هاي زيرزميني با استفاده از نانو ذره آهن موفقيت آميز بوده است و با افزايش مقياس، درصدد كاربرد آن در بخش هاي صنعتي هستيم.
June 20, 2007 03:34 PM
|
TrackBack
