پژوهش - وبلاگستان فارسي(6ماهه دوم سال 1385)

جدیدترین یافته های پژوهشی در باره فراز و فرود های وبلاگستان فارسی که توسط این حقیر برای مرکز مطالعات و توسعه رسانه ها انجام شده منتشر شد .
فشرده مهمترین یافته های تحقیق
دریافت متن کامل تحقیق در 42 صفحه به صورت PDF
دریافت متن کامل تحقیق در 42 صفحه به صورت word

وبلاگستان فارسي(6ماهه دوم سال 1385)
هدف اصلي اين بررسي شناخت محتواي وبلاگهاي سياسي و اجتماعي و فرآيندهاي حاكم بر آن در دوره 6 ماهه پاييز و زمستان 1385 و مقايسه تطبيقي آن با تحقيق مشابه در دوره 6 ماهه اول همان سال است .
روش تحقيق
روش تحقيق در اين طرح تحليل محتوا مي‌باشد.تحليل محتوا مطالعه ارتباطات است. تكنيك تحليل محتوا به منظور بررسي محتواي متون به كار گرفته مي شود.لاسول و پول چارچوب اصلي تحليل محتوا را در سوال « چه كسي، چه چيزي را، چگونه و با چه تاثيري مي گويد؟» توصيف كرده اند . هولستي «چرا» را هم به اين فرايند اضافه كرده است.
تحقيق حاضر اين موضوع را دقيقا در چارچوب عملكرد وبلاگهاي فارسي به عنوان يك رسانه دنبال مي‌كند.
آندرو گرومت مي‌گويد: وبلاگها به ما اين امكان را داده اند كه به راحتي وارد عرصه انتشار خبر شويم. وبلاگها با فناوري ساده و قابل وصول جايگزيني براي جريان خبري سنتي شده اند. هر شهروند مي توانند خود يك خبرنويس باشد و از آنجا كه پوشش خبري تاثير زيادي روي مسائل سياسي دارد و بلاگها به عنوان رسانه هاي جديدي براي انتشار خبر مي توانند تاثير زيادي روي پوشش خبري و سياست بگذارند.
نمونه تحقيق
با استفاده از روش نمونه گيري غير احتمالي هدفدار (Purposive Samples) 100 وبلاگ سياسي و اجتماعي با توجه به قدمت و سابقه و كانترينگ آنها به عنوان نمونه تحقيق برگزيده شده اند . اين وبلاگها با ذكر دقيق آدرس و اسامي گردانندگان آنها در متن تحقيق ذكر شده‌اند. دوره زماني مورد بررسي دومين شماره از اين سلسله پژوهشها 1/7/1385 تا 29/12/ 1385 مي باشد.
چكيده
با بررسي 100 وبلاگ سياسي و اجتماعي فارسي در پاييز و زمستان سال1385 نتايج زير به دست آمد:
از نظر شكلي
1- هرچند در دوره اول 6 ماهه سال 85 روند مستعار نويسي يا بدون نام اصلي نويسي در وبلاگهاي فارسي در حال كاهش و كم شدن بود اما اين فرآيند در 6 ماهه دوم به طرز محسوسي تغيير كرده و تمايل وبلاگ نويسان براي ابراز هويت واقعي شان در مقايسه با دوره مورد بررسي گذشته كمتر شده است.
2- مساوي بودن نسبت وبلاگهاي صرفا سياسي در دوره 6 ماهه دوم سال 85 با دوره اول اين سال ( 23 درصد در نيمه اول و 22 درصد در نيمه دوم ) نشان مي دهد كه فرآيند اجتناب وبلاگ نويسي در حيطه صرفا سياسي ، همچنان تداوم دارد.
3- رويكرد وبلاگ نويسان از سمت اجتماعي نويسي صرف با گرايش ملايمي به سمت اجتماعي – سياسي نويسي در حال تغيير است. اما با اين حال وبلاگستان فارسي همچنان سياست گريز ارزيابي مي شود و اين اجتناب از سياسي نويسي صرف ، در ميان تمام گرايش هاي وبلاگ نويسي اعم از اصولگرا ، اصلاح طلب ، منتقد و بي طرف مشاهده مي شود.
4- يافته هاي تحقيق نشان مي دهد كه سطح تعامل وبلاگها با مخاطبان خودشان ، در دوره 6 ماهه دوم سال 85 نسبت به دوره اول همان سال افزايش يافته است.
5- اگر چه سطح تعامل مخاطبان با وبلاگها افزايش يافته اما بر خلاف انتظار تعداد مطالب منتشره در آنها نه تنها افزايش نيافته بلكه كاهش نيز يافته است و يافته هاي تحقيق حاكي از تدوام كم كاري وبلاگ نويسان فارسي در كل سال 85 مي باشد
6- بيشتر وبلاگهاي مورد بررسي روزانه به طور متوسط حول و حوش 100 بازديد كننده داشته اند .
7- در حالي كه وبلاگهاي متعلق به اصولگرايان در دوره 6 ماهه اول سال 85 ترس كمتري از افشاي هويت خود داشته و از بابت اين موضوع نگراني خاصي نداشته اند در دوره دوم همين سال، به طرز محسوسي تغيير روش داده و اكثريت آنها (72 درصد) از افشاي نام واقعي خود در وبلاگهايشان پرهيز كرده‌اند.
8- فضاي وبلاگهاي اصولگرا به شدت سياسي است و گرايش به نوشتن مطالب اجتماعي كه براي نسل جوان مي تواند جذاب باشد، بسيار كم است.
9- سطح تعامل وبلاگهاي اصولگرا با مخاطبان در حد بسيار خوبي بوده است . بخشي از اين افزايش سطح تعامل با مخاطبان مربوط به فضاي دوره انتخابات شوراها و خبرگان رهبري است. ضمن اينكه افزايش اين شاخص در دوره مورد بررسي در مورد تمام گروههاي وبلاگي مصداق داشته است .
10 - يافته هاي تحقيق نشان دهنده افزايش نسبي تعداد مطالب توليدي وبلاگهاي اصولگرا مي باشد .
11- تمام وبلاگهاي اصولگراي مورد بررسي در تحقيق حاضر از داخل ايران به روز رساني شده اند .
12- رويكرد وبلاگ نويسان اصلاح طلب به وبلاگ نويسي با نام مستعار يا بدون ذكر نام ، يك روند مشهود و محسوس است.
13- يافته هاي تحقيق نشانگر افت محسوس ويژگي تعامل با مخاطبان در وبلاگهاي اصلاح طلب است.
وبلاگهاي اصلاح طلب در زمينه نصب كانترينگ توجه بيشتري را معطوف كرده اند و اين دسته از وبلاگها به سمت حرفه اي تر شدن در حال حركتند و نسبت به استانداردهاي فضاي وبلاگستان آگاهي و هوشمندي بيشتري پيدا كرده اند.
14- بررسي تطبيقي آمار دو دوره 6 ماه اول ودوم همين سال حاكي از كاهش محسوس وبلاگهاي منتقد با ذكر نام اصلي مي باشد
15- وبلاگهاي منتقد توانسته اند نسبت به ساير گروههاي وبلاگي توجه بيشتر مخاطبان را به خود جلب كنند واين روند را همچنان در دو دوره 6 ماهه سال 85 حفظ كنند.
16- بر اساس يافته هاي تحقيق شاهد يك افت شديد و محسوس در زمنيه ابراز هويت وبلاگهاي بي طرف هستيم ، اين در حالي است كه با توجه به تخصصي بودن اكثر وبلاگهاي بي طرف انتشار مي رود كه اين دسته از وبلاگ نويسان بدون واهمه نام اصلي خود را در وبلاگ منتشر كنند .
17 - وبلاگهاي بي طرف هيچ تلاشي براي اضافه كردن نرم افزارهاي كانترينگ به وبلاگ خود به خرج نداده اند.
18 - اين يافته بيانگر كاهش تعداد وبلاگهاي بي طرف با منشا انتشار خارجي مي باشد .
از نظر محتوايي
با بررسي محتوايي وبلاگستان در دوره 6 ماه دوم سال 85 مي توان خطوط القا و ديدگاههاي زير را استنباط كرد :
1- انتقاد بلاگرها به حرفهاي احمدي‌نژاد در زمينه اعتقاد نداشتن به سياست دو بچّه در هر خانواده .
2- در جريان انتخابات بيشتر بلاگرها سعي در تشويق ديگران به راي دادن داشتند ، راي به هر ليستي .
3- انتقاد به روند تبليغات انتخابات شوراها و خبرگان رهبري در وبلاگها محسوس بود.
4- ابراز خوشحالي از اعدام صدام در بسياري از وبلاگها مشاهده مي شد با اين توضيح كه اكثر وبلاگها از بي تفاوتي ايران براي پيگيري پرونده شكايت از صدام گله‌مند بودند.
5- طرح اينترنت ملّي مورد انتقادقرار گرفت .
6- انتقاد به محدوديت سرعت اينترنت در ايران.
7- انتقاد به طرح ساماندهي وب سايتها و وبلاگها توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي .
8- ورود بلاگرها به مباحث فلسفي و ديني محسوس است.
9-وبلاگهاي زنانه كماكان از نظر حجم توليد محتوا فعالترند.
10-انتقاد و تمسخر سياستهاي دولت نهم در وبلاگستان محسوس است.
11-تجمع زنان و بازداشت چند تن از فعالان زن در ايران بازتاب وسيعي در وبلاگستان داشت.
12-در آخرين روزهاي سال 85 و در پي نمايش فيلم ضد ايراني 300 ، اعتراضها و تحركات وسيعي توسط بلاگرهاي ايراني در سراسر جهان سامان داده شد.
13-به نظر مي رسد كه احساسات ناسيوناليستي بلاگرها همچنان قوي بوده و حساسيت آنها نسبت به مسايل ملي و فرهنگي ايران بالا است .
14-خبر فرار و دستگير شهرام جزايري از جمله رخدادهايي بود كه اكثر وبلاگها آن را منعكس كرده و در باره آن با ديده شك و ترديد مطلب نوشتند.
15-موضوع پرونده هسته اي ايران و احتمال حمله آمريكا يا اسراييل به ايران در وبلاگها به وفور مطرح شده است . يك نوع همدلي و اتحاد نظر در خصوص ضرورت دفع خطر حمله به ايران و دفاع از مرز و بوم ايران در تمام وبلاگها با هر نوع گرايش سياسي حتي وبلاگهاي منتقد ديده مي‌شود.
16-رويكرد به وبلاگ نويسي تخصصي همچنان مشهود است.
17-اكثر بلاگرها ديگران را تشويق مي كردند كه از حالت انفعال خارج شوند وديگران را هم تشويق به مشاركت در امور كنند.
18-بلاگرهاي منتقد بيشتر بر روي سرور بلاگ اسپات فعاليت مي كنند شايد به دليل امكان شناسايي نشدن و خارج بودن از حيطه مقررات ايران.
19-ماجراي انتشار فيلم منتسب به بازيگر سريال نرگس در وبلاگها بازتاب بسيار گسترده اي داشت و تحليل هاي مختلف و بعضا ضدو نقيضي در اين باره منتشر شد.
20-در خصوص مباحث اجتماعي ، مساله ترافيك و رفت و آمد مردم كماكان در صدر موضوعات مورد انتقاد بلاگرها قرار داشت.
21-ماجراي فيلم اخراجي ها و رخدادهاي مربوط به آن در جشنواره فيلم فجر از مسايل مهم مورد توجه وبلاگهاي داخل و خارج بود ، بيشتر تحليل ها در حمايت از مسعود ده نمكي و فيلمش بود.
22-استفاده صنفي از وبلاگ رو به افزايش است. بسياري از صاحبان مشاغل از جمله پزشكان با اسم واقعي و معرفي مطب و تخصص شان اقدام به راه اندزاي وبلاگ كرده‌اند.
23-گسترده شدن يك بازي به نام يلدا بازي در ميان بلاگرهاي ايراني در زمستان 1385 جزو پديده هاي جديد در اين فضا محسوب مي‌شود. در اين بازي هر فرد به چند مساله محرمانه يا ناگفته در زندگي شخصي‌اش اشاره كرده و به اصطلاح خود افشاگري مي‌كند وبعد با نام بردن از 5 دوست خودش از آنها مي خواهد همين كار را انجام بدهند و الي آخر.
24-استفاده از لوگوهاي سر صفحه به عنوان حمايت از يك موضوع خاص از سوي همه گروههاي وبلاگ نويس دنبال شده است؛ از لوگوي اعتراض به تخريب مسجد القصي تا لوگوي اعتراض به طرح ساماندهي وبلاگها و وب سايتها.
25-در بسياري از وبلاگهاي اصولگرا نوك تيز حملات انتقادي متوجه رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام شده است.
26- بسياري از كانترهاي نصب شده بر روي وبلاگها تنها براي مديران وبلاگها قابل مشاهده است . اين نكته مي تواند ناشي از بازديد اندك وبلاگها باشد.
27-موضوع آزمون مساله دار فرهنگيان و طرح سوالات موهن در مورد پيامبر اسلام (ص) در وبلاگها نيز بازتاب داشت.
28-حمايت از دولت احمدي نژاد با حرارت وشور خاصي در وبلاگهاي اصولگرا قابل مشاهده است.
29-ورود شخصيتهاي سياسي شناخته شده به عرصه وبلاگ نويسي همچنان ادامه دارد.