وب سايت هاي دولتي ايران ويتريني درانتهاي كوچه بن بست!
فناوري اطلاعات
وب سايت مهم ترين تكنولوژي ارتباطي عصر جديد براي سازمان هاي دولتي به منظور برقراري ارتباط با مردم محسوب مي شود. وب سايت يا پايگاه اطلاع رساني مي تواند نقش يك رسانه ارتباط جمعي را ايفا كند و پاسخگوي حجم عظيم مراجعه هاي مردم و نيازهاي اطلاعاتي آنها باشد.
نويسنده اين افتخار را داشت كه در جشنواره انتشارات روابط عمومي ها كه چندي پيش توسط وزارت فرهنگ وارشاد اسلامي برگزار شد، مسئوليت بخش داوري وب سايت ها را برعهده داشته باشد، بنابراين با بررسي بيشتر وب سايت هاي سازمان ها و وزارتخانه هاي دولتي، نتايج و يافته هايي به دست آمد كه اكنون مي تواند به عنوان راهنمايي براي ديگر وب سايت ها تلقي و به منظور ارتقاي وضعيت آنها به كار گرفته شود كه در مورد اين وب سايت ها موارد زير قابل توجه است:
قالب - طراحي و گرافيك سايت (زيبايي شناسي، سرعت لود شدن، سادگي، رنگ، عكس، مولتي مديا، راهنمايي): بيشتر قالب هاي طراحي شده براي وب سايت هاي دولتي فاقد ملاك هاي زيبايي شناسانه مي باشند و از نظر سرعت لود شدن به شدت مشكل دارند. به اين صورت كه به دليل قرار دادن نسخه سنگين عكس ها و فايل هاي صوتي و تصويري پرحجم، اين سايت ها نياز به زمان طولاني براي بالا آمدن دارند و مرور صفحه ها وبخش هاي مختلف آنها با كندي انجام مي شود. علت اين كه متوليان سازمان ها متوجه اين مشكل نمي شوند، آن است كه آنها خود معمولا از اينترنت پرسرعت در سازمان استفاده مي كنند و مشكل مردم را با اين اينترنت لاك پشتي درك نمي كنند.
محتوا- به روز و غني بودن بخش هاي محتوايي: شايد باور نكنيد ولي چندين وزارتخانه و سازمان عريض و طويل دولتي هستند كه آخرين اطلاعات منتشره بر وب سايت رسمي شان مربوط به ٦ ماه پيش است و اين بدان معناست كه سايت هر از چند گاه به روز مي شود و به امان خدا سپرده مي شود. در واقع نتيجه اي كه مي توان از اين موضوع گرفت، اين است كه براي مراجعه به اخبار و اطلاعات به روز درباره يك وزارتخانه يا سازمان لازم نيست حتما به سراغ وب سايت آن سازمان برويد.
لينك و هايپر لينك (پيوندهاي ارتباطي، پيوندهاي داخل متني): بيشتر وب سايت هاي دولتي فاقد لينك هاي ارتباطي به ديگر وب سايت ها، منابع خبري، شركت ها و موسسه هاي ذي ربط هستند. شيوه لينك دهي هم به طور عمده به صورت قرار دادن لينك در بخش سايت هاي مرتبط است.
متون و اسناد فاقد ويژگي هايپر لينك مي باشند. سايت هاي دولتي به دليل نداشتن لينك هاي تعاملي، داراي رتبه پاييني در موتورهاي جستجو هستند. جستجوگرهاي اينترنتي فرض را براين مي گذارند كه هر سايتي كه داراي پيوندهاي بيشتري است، معتبرتر و مستندتر مي باشد، از طرف ديگر هر وب سايتي كه لينك بيشتري از ديگران دريافت كرده باشد، شانس بيشتري براي ديده شدن دراين موتورها دارد چون فرض آنها بر اين است كه در اين وب سايت ها مطالب معتبري وجود داشته است كه سايت هاي متعددي حاضر شده اند به آنها لينك بدهند و به مطالب آنها اشاره كنند.
خروجي : RSSRSS نرم افزاري است كه با وارد كردن آدرس سايت ها و وبلاگ ها در آن، مي توان آخرين اطلاعات آنها را به محض انتشار دريافت كرد. محتوايي كه در يك RssReader به نمايش درمي آيد، feed ناميده مي شود. سايت هايي كه مجهز به خروجي Rss هستند، ارتباط بهتري با مخاطبان برقرار مي كنند. براي بسياري از كاربران اينترنت،سرريز اطلاعات به يك مشكل حل نشدني تبديل شده است.
سر زدن به ده ها و صدها سايت و وبلاگ براي كسب اطلاع از آخرين اخبار و اطلاعات، وقت زيادي از كاربر خواهد گرفت. صرف وقت وانرژي و هزينه براي اين منظور، اگر بدون نتيجه هم باشد به معضل ديگري تبديل خواهد شد كه اندك اندك كاربر را دچار سردرگمي مي كند. امروزه كاربران با نصب نرم افزار RSS بي نياز از بررسي كردن هر روزه سايت ها شده اند.
بررسي ها نشان مي دهد بيشتر وب سايت هاي دولتي فاقد RSS هستند اين امر را مي توانيد با جستجوي لوگوي نارنجي رنگي كه در انتهاي صفحه ها با عبارت xml يا RSS مشخص شده است، دريابيد.
وضعيت موتور جستجو (داخلي يا خارجي) و آرشيو: وب سايت هاي دولتي ايران يا فاقد موتور جستجوي داخلي مي باشند يا اين موتورها با مشكل و خطا مواجه مي شوند. اگر بازديدكننده اي نياز به پيدا كردن مطلب يا اطلاعات خاصي از وب سايت داشته باشد، محكوم به مرور تمام محتواي آن سايت است.
طبقه بندي آرشيوي به صورت زماني يا موضوعي نيز يا وجود ندارد، يا به صورت ناقص پياده سازي شده است. در حالي كه اطلاعات و اخبار بايد به صورت خودكار هر روز روي وب سايت طبقه بندي شود تا بازيابي آنها براي كاربران به راحتي انجام شود.
امكانات تعاملي (كامنت، ايميل، نظرسنجي، باكس ارسال پيام، آدرس ها و تلفن هاي تماس): امكانات تعاملي جزو تكنولوژي هايي به شمار مي روند كه متعلق به نسل دوم وب مي باشند. آيا باور مي كنيد كه وب سايت برخي از قواي سه گانه حتي فاقد يك ايميل براي برقراري تماس هاي مردمي است؟ امروزه انتشار آنلاين نظرهاي مخاطبان در وب سايت، بخشي از پروسه دموكراتيك كردن اينترنت به شمار مي رود، اصولا يكي از تفاوت هاي وب سايت با تابلوي اعلانات همين ويژگي تعاملي آن است. اين امر مي تواند در قالب باكس هاي نظردهي، سيستم هاي نظرسنجي و افكارسنجي، باكس ارسال پيام بدون درج اجباري ايميل و انتشار آدرس ها و شماره تلفن هاي بخش ها و ادارات زيرمجموعه وزارتخانه يا سازمان انجام شود، چيزي كه متاسفانه در بيشتر وب سايت ها جدي گرفته نشده و گويا وب سايت صرفا براي بخش فني سازمان راه اندازي شده است، چرا كه فقط آدرس ايميل بخش فني وجود دارد.
رتبه در موتورهاي جستجو و كانترينگ: بين رتبه سايت در موتورهاي جستجو و تعداد بازديدكنندگان هر وب سايت رابطه مستقيم وجود دارد. هر چقدر رتبه يك سايت در موتورهايي نظيرگوگل بالاتر باشد، احتمال ديده شدن در اينترنت و بازديد بيشتر از آن وب سايت بيشتر است. در وب سايت هاي فارسي اين موضوع مشخصا به اين دليل است كه بيشتر كاربران اينترنت از طريق موتورهاي جستجو وب را مرور مي كنند. اگر يك وب سايت دولتي در رنكينگ گوگل داراي رتبه ١ تا ٠١ نبود، بهتر است در آن وب سايت را گل بگيريد چون بازديدكننده اي نخواهد داشت. در ضمن مديران روابط عمومي ها يا بخش هاي فني و آي تي سازمان ها بايد نمودار گرافيكي كانترينگ وب سايت سازمان را هر ماه بررسي كنند تا متوجه تغيير رفتاركاربران باشند.
خبرنامه الكترونيك (اشتراك آنلاين، امكان عضويت ولغو عضويت، فعال بودن خبرنامه): خبرنامه هاي الكترونيك يكي از راه هاي برقراري و حفظ ارتباط با مخاطبان سازماني مي باشد. مهم ترين نكته درباره خبرنامه وجود امكان عضويت و لغو اشتراك در ساختار آن و فعال بودن دائمي آن است. بحث طراحي، تهيه و تنظيم، ارسال و مديريت «خبرنامه هاي الكترونيكي»، ريزه كاري ها و نكات فني زيادي دارد و در مورد آن بايد از همان ابتدا با دانش و آگاهي كافي، گام هاي عملي و موفق برداشت.
سيستم ارسال خبرنامه، در CMS و كنترل پانل هاستينگ بسياري از وب سايت هاي جديد وجود دارد؛ در غير اين صورت برنامه نرم افزاري آن بايد نوشته و به عنوان يك تكه كد جديد به قالب سايت سازماني اضافه شود. براي توليد يك خبرنامه الكترونيك، بسته به موضوع و قالب آن مي توان از نرم افزارهاي فتوشاپ، كورل، فلش، دايركتور يا حتي مجموعه هاي آفيس و آدوب استفاده كرد. راه ديگر، توليد خبرنامه در قالب نشريه الكترونيك و ارسال آن به صورت دوره اي به مخاطبان است. اين امر مي تواند از طريق ايميل يا از طريق سيستم ارسال خبرنامه سرور وب سايت سازمان انجام شود. توليد خبرنامه در قالب اطلاعيه خبري نيزاز ديگر روش هاي مرسوم است. همچنين توليد خبرنامه در قالب لينك به مطالب سايت و در قالب كارهاي گرافيكي با نرم افزارهاي مختلف مي تواند انجام شود. در هر صورت متولي خبرنامه الكترونيك، روابط عمومي سازمان است. در وب سايت هاي دولتي ايران به ندرت بخش اشتراك خبرنامه وجود دارد.
تالار گفتگو Forum و وبلاگ: تالارهاي گفتگو يا فروم ها، فضاهايي مجازي مي باشد كه كاربران يا اعضاي يك سايت مي توانند در آن فضا به بحث و تبادل نظر بپردازند. موضوع هاي مطرح شده در فروم ها تخصصي است و علاقه مندان خاص خود را دارد. خوبي تالارهاي گفتگو اين است كه كاربران مي توانند پاسخ بسياري از سوال هاي ريز و كاربردي خود را در آن بيابند. يك قانون اينترنتي مي گويد يك سوال مطرح شده توسط كاربر مي تواند سوال ديگران نيز باشد، پس نتيجه مي گيريم كه جواب هاي ارائه شده براي يك كاربر مي تواند پاسخ سوال هاي ديگران نيز باشد؛ يك فروم مانند يك چت تخصصي عمل مي كند با اين تفاوت كه مباحث آن روي وب سايت براي مطالعه ديگران باقي مي ماند. داشتن وبلاگ نيز باعث جذب مخاطب بيشتر و بالاتر رفتن رتبه سايت درموتورهاي جستجو به دليل علاقه اين موتورها به وبلاگ ها مي شود. وبلاگ همچنين به دليل زبان صميمي تر، قدرت برقراري ارتباط موثرتري با كاربران دارد. يكي از بهترين سايت هاي دولتي كه داراي بخش فروم مي باشد، سايت وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات است كه از اين امكان به بهترين وجه استفاده مي كند وچندين نفر از كارشناسان فناوري و اطلاعات بيرون از سازمان بدون كمترين هزينه اي در فروم آن مطلب مي نويسند. متاسفانه داشتن وبلاگ براي سازمان هاي دولتي ايران جدي گرفته نشده است، شايد به اين دليل كه در سيستم اداري و بوروكراسي ايراني، زبان غيررسمي وصميمي متداول نيست!
نقشه سايت، پاسخ به پرسش هاي متداول و ديگرامكانات ابتكاري: نقشه سايت وبخش پاسخ به سوال هاي متداول و بخش هاي ابتكاري ديگر نظير پادكست، بخش عكس و آلبوم يا نرم افزار دريك وب سايت، مي تواند باعث شود تا كاربر سردرگم نشود و هر لحظه بداند در كجاي سايت قرار دارد. متاسفانه وب سايت هاي دولتي بسيار خشك، غيرمنعطف و غيرسفارشي هستند و باكاربران در محيط مجازي وب دولتي مانند شهروندان درجه ٢ برخورد مي شود.
سخن آخر آن كه دراينترنت قانوني وجود دارد با عنوان «يك كليك براي هميشه»؛ بدين معني كه اگر كاربري يك بار به وب سايتي مراجعه كرد و نيازهايش برآورده نشد، ديگر به آن وب سايت برنمي گردد. آن وقت با چنين وضعيتي مواجه مي شويم: ويتريني قشنگ و پرهزينه در انتهاي يك كوچه بن بست كه حتي روزانه ٠١ بازديدكننده نيز ندارد.
بيشتر وب سايت هاي دولتي در ايران با مشخصه ايستايي و سنگيني و غيرفعال بودن متعلق به نسل يك وب هستند، نسلي كه با آمدن نسل دوم وب (web2) با مشخصه هايي همچون تعاملي شدن، سفارشي شدن، انعطاف پذير و شخصي شدن و مشاركت جو بودن، در حال انقراض است.
May 15, 2007 02:16 PM
|
TrackBack
