به استقبال تحريم نوكيا نرويم

حميد ضيايي پرور
مي گويند به ديوانه اي گفتند جنگل را آتش نزني ، گفت : خوب بود يادم انداختي ! حالا شده است حكايت تحريم خيالي نوكيا عليه كاربران اينترنت در ايران .

ماجرا چيست ؟ روزنامه دنياي اقتصاد در ويژه نامه آي تي روز شنبه27 بهمن 86 گزارشي درج كرده با عنوان « نوكيا مشتركان ايراني را تحريم مي كند» . در متن گزارش آمده است : « نوكيا دسترسی کاربران ایرانی را به بخشی از سایت خود محدود کرده و با درج جمله‌ای بیان می کند: «این سرویس برای کشور شما قابل استفاده نیست»!نوکیا چند ماه پیش زیر مجموعه‌ای به سایت اصلی خود به نشانی http://mosh.nokia.com اضافه کرده بود. این سایت در رسته سایت‌های گروهی دسته بندی می‌شود و این امکان را برای کاربران فراهم می‌آورد تا تجربیات، نرم افزارها، تم‌ها و آهنگ‌های خود را به صورت رایگان در اختیار یکدیگر قرار دهند.» اين گزارش كه در خبرگزاري ها نيز بارتاب يافت به خطي اشاره مي كرد كه به ادعاي آن ابتدا گوگل بعد ياهو و اينك نوكيا ، كاربران ايراني را تحريم كرده اند .
اگر خاطرتان باشد سال گذشته يكي از ديتا سنترهاي آمريكايي يك بلاگ سرويس ايراني را به علت لينك يك وبلاگ نويس ايراني به يك نرم افزار قفل شكسته در وبلاگش به طور كلي مسدود كرده بود و حدود يك ميليون وبلاگ به خاطر يك لينك ساده از دسترس خارج شده بودند . بعد از حذف آن لينك، بلاگ سرويس مذكور در دسترس قرار گرفت . اين اقدام شركت آمريكايي از نظر ما غير قابل قبول به نظر مي رسيد و بيشتر آن را يك توطئه تلقي مي كرديم اما واقعيت اين است كه در دنياي امروز در تمام نقاط جهان ، استفاده يا تكثير نرم افزار هاي قفل شكسته يك جرم سنگين به شمار مي رود كه قابل پيگرد قانوني بوده و مجازات هاي سنگين در پي دارد .براي اولين بار گوگل ، سرويس «گوگل كد» را كه يك سرويس انتشار نرم افزار است بر روي ايرانيان بست و ساير سرويس هاي بلوك شده اين شركت نيز مانند «گوگل دستكتاپ» و «گوگل زمين» در همين راستا تلقي مي شوند . و گر نه گوگل نه تنها كاربران ايراني را تحريم نكرده بلكه اكثر سرويس هاي آن بر روي ايرانيان باز است و بخش فارسي اين جستجو گر بزرگترين خدمت را به جامعه كاربران ايراني اينترنت كرده است . ماجراي ياهو نيز كم و بيش همين طور است و صرفا در بخش ثبت نام ياهو ، نام ايران حذف شده كه البته اقدام غير قابل توجيهي است و طومار اعتراض آميزي نيز عليه اين اقدام ياهو امضا شده است ، اما ياهو آي پي كاربران ايراني را بلوك نكرده و ميليونها ايميل ياهو توسط ايرانيان هر روزه استفاده مي شود .
ماجراي نوكيا البته از اينها نيز رقيق تر است . اولا سايت اصلي نوكيا به روي همه كاربران ايراني باز است و در صفحه اول آن نيز منوي مخصوصي براي ايران اختصاص داده شده است كه كاربران ايراني مي توانند نرم افزارهاي رسمي نوكيا را دانلود نموده و يا نرم افزارهاي گوشي هاي خود را با درج سريال نامبر آنها به روز رساني كنند . اين سايت نيز مانند هر سايت ديگري بخشي در مورد به اشتراك گذاري نرم افزارهاي كاربران دارد كه شبيه يك فروم يا تالار گفتگو عمل مي كند و در آن كاربران ، نرم افزارهاي مورد علاقه خود را به اشتراك گذاري مي كنند . به همين جهت زير دامين اين سايت با عبارت mosh كه حروف اول mobilize و share است انتخاب شده است . برخي از آي پي هاي ايراني به خصوص آنها كه از طريق شبكه هوشمند به اينترنت متصل مي شوند در اين بخش از سايت نوكيا بلوك مي شوند . ( البته بسياري از آي پي هاي ايراني نيز هنوز مشمول اين محروميت نشده اند ) .
مي توان حدس زد كه علت اين بلوك كردن ، وفور نرم افزارهاي قفل شكسته در ايران و حاكم بودن هرج و مرج در فضاي نرم افزارهاي به اشتراك گذاشته در ميان كاربران ايراني است . از سوي ديگر ايران كشوري است كه به كنوانسيون كپي رايت نپيوسته و در صورتي كه فردي يا شركتي اقدام به شكستن قفل نرم افزارهاي كمپاني هاي معتبر جهاني كند در ايران قابل پيگرد نيست . شايد به جرات بتوان گفت حتي بيش از 95 درصد نرم افزارهاي ويندوز مورد استفاده در ايران قفل شكسته است . خوب ! ما چه توقعي از سايرين داريم ؟ آيا انتظار داريم همه سايتهاي معتبر جهاني فضاي خود را در اختيار كاربران ايراني با چنين عاداتي قرار دهند ؟ شايد خيلي از ما حتي ندانيم كه قيمت يك ويندوز اوريجينال 300 دلار است يا فلان ضد ويروس قدرتمند كه ما هزار تومان خريداري كرده ايم 500 دلار قيمت دارد . در كشوري كه ويندوز ويستاي قفل شكسته و كرك شده را با مارك رسمي يك شركت معتبر در فروشگاههاي رسمي آن به فروش مي رسانند چگونه مي توان به مسدود شدن دسترسي ايرانيان به يك سايت به اشتراك گذاري نرم افزارهاي موبايل اعتراض كرد ؟
در هر حال اعتراض به نوكيا خوب است به شرطي كه آن شركت را تحريك به مسدود كردن كل وب سايت خود بر روي كاربران ايراني نكند .