پيشرفت هاي غرورآفرين ايران در عرصه فضا

حميد ضيايي پرور
ساخت نخستين سامانه فضايي بومي بدون شك ايران را در زمينه فناوري فضايي-كه در سند چشم انداز و برنامه چهارم توسعه بر آن تاكيد شده است- در رتبه اول منطقه آسياي جنوب غربي قرار داد.

علاوه بر اين سامانه، ايران به فناوري ساخت نخستين ماهواره بومي و ايستگاه هدايت وكنترل ماهواره نيز دست يافته است.فناوري طراحي و ساخت موشك هاي حامل ماهواره تنها در انحصار چند كشور از جمله آمريكا، روسيه و معدودي از كشورهاي اروپايي است كه آن ها نيز حاضر به انتقال اين فناوري به ايران نيستند، بنابراين دستيابي به اين فناوري از اهميت بسيار زيادي براي كشورمان برخوردار است.پروژه ساخت موشك حامل ماهواره كه يك پروژه ملي محسوب مي شود، شامل بخش هاي رانش موتور موشك، بدنه و سيستم هاي كنترلي است. ماهواره مصباح كه با تلاش سازمان پژوهش هاي علمي و صنعتي به بهره برداري رسيد، قرار بود با همين پرتابگر به فضا پرتاب شود ولي چون اتمام و بهره برداري از پروژه كمي به تعويق افتاد، در نوبت پرتاب از سوي كشور روسيه قرار گرفت. پيشتر ماهواره سينا كه با مشاركت كشورهاي خارجي توليد و به فضا پرتاب شد، ايران را وارد كلوپ فضايي دنيا كرده بود اما اين نخستين بار است كه ايران توانسته است به فناوري پرتاب موشك به فضا دست يابد و در آينده نزديك، اين موشك ماهواره اميد را در مدار قرار خواهد داد.كشوري كه بتواند خود را به مدار برساند و آزمايشگاه هاي تحقيقاتي را به ايستگاه فضايي ببرد، علاوه بر دستيابي به فناوري هاي پيشرفته، كشوري صاحب نام خواهد شد.بخش فضايي ايران داراي يك سند چشم انداز تعريف شده است كه به تاييد شوراي عالي فضايي وهيئت وزيران رسيده است. تدوين اين سند يكي از اتفاقات كم نظير در عرصه توسعه دانش كشور است و با هدف مشخص كردن مسيرهاي توسعه و حضور در فضا براي كل كاربراني كه بايد از عرصه فضا براي انجام وظايف و ماموريتشان در كشور استفاده كنند، تصويب شده است. اين سند انتقال صوت و تصوير و اطلاعات را با استفاده از ظرفيت فضا ازطريق وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات و سازمان صدا و سيما،كاربردهاي سنجش از راه دور، هواشناسي و ديگر زمينه هاي استفاده از فضا در دستور كار دارد. صنايع فضايي جزو صنايع مادر به شمار مي رود.
رشته هايي كه با بخش فضايي مرتبط است عبارت است از مهندسي هوا- فضا، مهندسي برق و الكترونيك، مهندسي مكانيك، مهندسي كامپيوتر، مهندسي صنايع، مهندسي مواد، رشته هاي موجود در دانشكده هاي فيزيك و دانشكده هاي فني و مهندسي.
ايراني ها به طور كلي در صنايع فضايي نام آورند. در مراكز فضايي معروف جهان مثل ناسا شاهد حضور دانشمندان ايراني مي باشيم كه جايگاه هاي بسيار برجسته و ممتازي دارند، ايران درعرصه فضا در شرايطي به موفقيت دست يافته كه از سوي آمريكا مورد تحريم قرار گرفته است و حتي كشورهايي كه داراي رابطه تجاري خوبي با آن ها مي باشيم، بسياري از قطعات و ابزارهاي معمولي را هم در اختيار ما قرار ندادند.اولين واكنش رسانه هاي غربي به اين خبر، يادآوري توانمندي ايران در ساخت موشك هاي دوربرد بوده است.البته در اين كه ايران داراي چنين توانمندي و فناوري پيشرفته اي است شكي وجود ندارد اما همان طور كه بارها مقامات ارشد كشور اعلام كرده اند اين فناوري ها كاملا صلح آميز مي باشد و تهديدي براي هيچ كشوري نيست.پرتاب نخستين راكت فضايي ايران، موجب غرور وسربلندي هر ايراني است و نشان مي دهد جنبش علمي در ايران وارد مرحله جديدي شده است كه به مرزهاي نوين دانش در جهان نزديك مي شود.