دارنده مقام سوم مخترعان جهان:توجه دولت ما را دلگرم‌تر مي‌کند

طاهره ساعدي
اين چندمين بار است که با يکي از کساني که در جشنواره‌هاي اختراعات و ابتکارات خارجي، مقامي به دست آورده، صحبت مي‌کنم ولي بي‌پرده بگويم هرگاه با يکي از جوانان افتخارآفرين اين مرز و بوم به گفتگو نشسته‌ام و صحبت‌هاي ساده، بي‌آلايش و توأم با هيجان و شور- و البته با چاشني تلخ عدم حمايت مسئولان و مقامات مربوطه- آنان را شنيده‌ام بسيار متأثر شده و با خود گفته‌ام چرا ما به راحتي از کنار اين سرمايه‌هاي پرارزش کشور مي‌گذريم، چرا آنها را وادار مي‌کنيم علي‌رغم ميلشان به کشور ديگري بينديشند؟
اين يکي هم مثل همه آنهايي که تاکنون پاي درد دلشان نشسته‌ام از عدم حمايت مالي يا حتي معنوي مسئولان گله‌مند است.
اين بار به سراغ علي شانه‌سازان، 23 ساله، متولد اهواز و ساکن شوشتر رفته‌ام که اواخر تحصيلش را در کارشناسي کامپيوتر گرايش سخت‌افزار، در دزفول مي‌گذراند و موفق شده مقام سوم مخترعان و مبتکران جهان را در مالزي کسب کند.
او قبلا" نيز در سي و چهارمين نمايشگاه اختراعات و ابتکارات در بلژيک موفق به کسب مدال نقره شده بود.

وي در توضيح اختراع خود مي‌گويد: طرحي که در مالزي ارائه داده‌ام دستگاه خواب براي افراد کم‌خواب و بي‌خواب است، يعني افرادي که از مشکلات مربوط به خواب رنج مي‌برند. به جاي استفاده از مواد، قرص‌ها و داروهاي شيميايي که عوارض نامناسبي براي بدن دارد، مي‌توانند با استفاده از اين دستگاه خواب لذت‌بخشي داشته باشند. اين دستگاه در واقع با ايجاد فرکانس خاصي، مغز را تحريک مي‌کند و سبب مي‌شود حالتي توام با آرامش و راحتي(ريلکسي) به انسان دست دهد و شخص به خواب خوبي فرو رود. به طنز مي‌گويم آيا خودت هم استفاده کرده‌اي، برايت نتيجه‌بخش بوده است، نکند هزينه آن خواب رااز سر خريدار ببرد؟

او مي‌گويد: من استفاده کرده‌ام، هزينه ساخت آن هم بسيار کم و در حدود 10 هزار تومان است. وي در ادامه مي‌افزايد: اين دستگاه داراي يک تايمر است که شخص آن را براي مدت زمان معيني که نياز دارد، تنظيم مي‌کند و در مدت زمان مذکور، فرد در خواب است.
وقتي از او مي‌خواهم در رابطه با شرايطي که افرادي مثل او در مالزي دارند صحبت کند گويا داغش تازه مي‌شود و مي‌گويد: افرادي که در مالزي در مقطع ليسانس به اين جشنواره فقط طرحي ارائه داده بودند علي‌رغم اينکه مدالي نگرفته بودند، ولي وقتي تقاضاي تحصيل در دانشگاه بين‌المللي مالزي کردند که بلافاصله دانشگاه مذکور آنها را بورسيه کرد، ولي من چي؟ من تاکنون با توجه به فعاليت‌هايي که داشته‌ام و طرح‌ها و اختراعاتي که ارائه کرده‌ام موفق به دريافت 60 ديپلم افتخار شده‌ام که دو تاي آن بين‌المللي است ولي براي ادامه تحصيل در مقطع فوق‌ليسانس مشکل دارم و جايي نيست که بدون کنکور مرا پذيرش کند، حتي در ترم گذشته نتوانسته‌ام از تخفيف شهريه هم استفاده کنم.
از مهندس جوان و پرکار مي‌خواهم راجع به وضعيتش چند کلمه‌اي بگويد. وي ادامه مي‌دهد: قبل از اينکه در مسابقات بين‌المللي همچون بلژيک و مالزي شرکت کنم در رابطه با طرح‌هايم ايميل‌هايي را براي چند شرکت معتبر ماشين‌سازي در انگليس ارسال کردم، آنها با مطالعه طرح‌هايم به من پيشنهاد بورس تحصيلي در آنجا و همکاري با آنها را دادند. حتي يکي از اين شرکت‌ها گفته بود ما حساب کرديم هزينه مکاتبات، ارتباطات و ايميل‌هايتان 10 دلار شده است شماره حساب بدهيد تا برايتان واريز کنيم.

ايميلي هم از ژاپن داشتم که گفته بوده طرح شما معيارهاي موردنظر ما را دارد حاضريم در صورتي که مايل باشيد از لحاظ تحصيلي و زندگي در ژاپن شما را مورد حمايت قرار دهيم. به هر حال من نمي‌خواهم بگويم آنها همه بلااستثنا با نيت خيرخواهانه اين کار را کرده‌اند ولي به من هم بي‌توجهي نکردند، به من بها دادند، طرح‌هايم را خيلي دقيق و خوب بررسي کردند، يک سري پيشنهادهاي مالي هم دادند ولي در اينجا حتي بعضي مقامات دانشگاه خودمان حاضر نشدند من را براي خداحافظي و پس از سفر براي احوالپرسي، بپذيرند، حتي يک تبريک خشک و خالي هم به من نگفتند. دريغ از اجازه نصب يک پلاکارد در دانشگاه، ديگر چه بگويم.
زماني که به او مي‌گويم آيا حاضري از ايران بروي - البته براي ادامه تحصيل- جواب مي‌دهد اولويت اول من وطنم، ايران است ولي اگر شرايطم تغيير نکند مجبورم تصميم ديگري بگيرم.
با اين ذهنيت او تجربه تلخي از جشنواره خوارزمي داشته است، اين مسئله را مطرح مي‌کنم و مي‌پرسم: چرا طرح‌تان را در اين جشنواره ارائه نداده‌ايد، چرا که اگر مقام مي‌آورديد مي‌توانستيد از سربازي معاف شويد. با ناراحتي مي‌گويد: وقتي هنوز وارد دانشگاه نشده بودم، در سال 80 طرحي را به همراه CD، نقشه و ماکت ارائه کردم. اين طرح، ايرادي از گيربکس بنز بود( در آن زمان شرکت مرسدس بنز اعلام کرده بود به هر فردي که بتواند از ساختار فني بنز ايراد بجايي بگيرد جايزه نقدي بسيار زيادي اهدا مي‌کند). وقتي به خوزستان برگشتم و پيگير طرحم شدم، گفتند اصلا" چنين طرحي شرکت داده نشده است. به هر حال وسايل مربوط به طرح من به مدت يک سال مفقود شد. بعد از يک سال با ارائه دليل بي‌اساسي آنها را به من برگرداندند.
از طرفي بعد از آن طرح ديگري را به جشنواره خوارزمي ارائه دادم که آن را فاقد اعتبار علمي اعلام کردند، در صورتي که پس از آن در تعدادي از جشنواره‌هاي داخلي ديپلم افتخار کسب کرد و در بلژيک هم به خاطر ارائه آن موفق به کسب مدال نقره يعني مقام دوم جهاني شدم.

از شانه‌سازان مي‌خواهم در مورد طرح خود اطلاعاتي بدهد، مي‌گويد: طراحي پيچ جديد کارتل ماشين جهت جلوگيري از نشت روغن و تعويض روغن بدون نياز به چاله که از مزاياي آن نصب ساده و آسان بر روي تمامي خودروها و کاربرد راحت و کم‌هزينه بودن مي‌باشد. هزينه ساخت آن 20 هزار تومان شد که در صورت توليد انبوه به 5 هزار تومان مي‌رسيد.
به گفتهء اين جوان، وي تاکنون 18 اختراع داشته که به دليل نداشتن هزينه ثبت بين‌المللي 11تاي آن را به ثبت داخلي رسانده است. از او مي پرسم: تاکنون شرکت، نهاد يا اشخاص دولتي از طرح‌هايت حمايت نکرده‌اند؟ و آيا از سوي گروه‌هايي چون انجمن مخترعان و مجامع اين‌چنيني حمايت نشده‌اي؟ با تاسف مي‌گويد: نه، اصلا".
او که مورد بي‌مهري‌هاي فراواني از سوي دانشگاه آزاد واحد خودشان قرار گرفته است، از دانشگاه آزاد واحد علوم تحقيقات و دکتر شريف آزاده که مجوزي صادر کرد تا بتواند مبلغ 3 ميليون تومان از هزينه 5 ميليون توماني سفر به مالزي را از دفتر مربوطه دريافت کند، تشکر مي‌کند و مي‌گويد: از آنجا که من سربازي نرفته‌ام، براي حضور در چنين جشنواره‌هايي و خروج از کشور بايد مبلغ 5 ميليون تومان به وديعه بگذارم که تهيه چنين مبلغي براي افرادي مثل من بسيار سخت است.
اين مخترع جوان طرح‌هايي دارد که مطمئن است در جشنواره‌هاي آينده در خارج از کشور مقام اول را مي‌آورد. او خواهان حمايت واقعي مالي و معنوي دولت و مسئولان مربوطه از طرح‌ها و سفرهاي مخترعان جوان کشور است.