English     رسانه     کتابها     عکس     درباره     تماس    

یکشنبه، ۳۱ اردیبهشتماه ۱۳۸۵

روزنامه‌نگاري الكترونيكي چيست؟

سايبر ژورناليسم

همايش علمي ‌ارتباطات و روزنامه‌نگاري الكترونيكي، به‌بهانه‌ روز جهاني ارتباطات، در دانشكده‌ي علوم اجتماعي دانشگاه تهران برگزار شده است . پيش از هر چيز ابتدا متن گزارش ايسنا را از اين همايش بخوانيد .
مي بينيد بيش از آنكه در باره روزنامه‌نگاري الكترونيكي صحبت شده باشد در باره جامعه اطلاعاتي ، كهكشان ارتباطي و شكاف ديجيتالي صحبت شده است شايد هم اشكال از گزارشگر ايسنا باشد كه نتوانسته خوب گزارش كند فعلا من نسخه ديگري از محتواي مطالب مطرح شده در اين همايش ندارم . اما اگز اين گزارش درست باشد بايد گفت متاسفانه ما هنوز در محافل علمي محض هم وقتي نوبت به بررسي پديده هاي خاصي مثل سايبر ژورناليسم مي رسد سعي ميكنيم در باره همه چيز از اينترنت گرفته تا جامعه اطلاعاتي تا شكاف ديجيتالي تا تلويزيون و راديو و مطبوعات صحبت كنيم بدون اينكه اصلا روشن كنيم منظور ما از روزنامه‌نگاري الكترونيكي چيست ؟ تعريف آن كدام است ؟ انواع روزنامه‌نگاري الكترونيكي چيست ؟ تكنيكها و مهارتهاي آن چه هستند ؟ و روزنامه نگار آنلاين چه ويژگي هايي دارد ؟
در واقع هر يك از ما راجع به اينترنت و جامعه اطلاعاتي هر چه مي دانيم در نشستهاي مربوط به آي تي مطرح مي كنيم حال مي خواهد موضوع نشست روزنامه‌نگاري الكترونيكي باشد ، روابط عمومي الكترونيك باشد ، جامعه اطلاعاتي باشد ، يا بحث در باره هر پديده ارتباطي ديگر در فضاي مجازي .
حالا مي فهمم كه چرا جاي خالي روزنامه‌نگاري الكترونيكي در دانشكده هاي ارتباطات احساس مي شود . ما در دانشكده هاي ارتباطات بيش از آنكه نياز به حرفهاي قلمبه و سلمبه و در سطح كلان و جهاني داشته باشيم نياز داريم كه الفباي روزنامه‌نگاري الكترونيكي را به دانشجويان بياموزيم ، نياز داريم كه براي آنها كارگاههاي عملي روزنامه‌نگاري الكترونيكي راه بيندازيم ، نياز داريم كه به آنها بگوييم چگونه مي توانند روزنامه نگار آنلاين باشند . من امروز فرصت كردم كتاب يكي از اساتيد ارتباطات در باره نگارش رسانه اي را بخوانم در بخش روزنامه‌نگاري الكترونيكي طي چند صفحه نوشته شده بود : در روزنامه‌نگاري الكترونيكي هم مثل روزنامه نگاري سنتي ابتدا خبرنگاران و روزنامه نگاران به دنبال تهيه خبر مي روند بعد آنها رابه قسمت حروف چيني مي فرستند كه البته به جاي حروف چيني سربي با كامپيتر چيده مي شود بعد مطالب به صفحه بندي مي رود و بعد به جاي چاپ بر روي كاغذ بر روي اينترنت منتشر مي شود .
خوب خود شما بهتر مي توانيد حدس بزيند كه منظور ايشان از اين نوع روزنامه نگاري در واقع تغيير فضاي چاپ سربي به چاپ ديجيتالي است و نه روزنامه‌نگاري الكترونيكي چرا كه در روزنامه‌نگاري الكترونيكي ، روزنامه نگار حتي حروف چين نيز هم هست ، صفحه بندي هم مي كند ، براي تهيه خبر الزاما به محيط واقعي نمي رود ممكن است پشت اينترنت خبر توليد كند يا از طريق ايميل مصاحبه كند يا يك ميزگرد چت رومي ترتيب بدهد يا اطلاعات مقدماتي گزارش را از اينترنت سرچ كند يا متن فايل صوتي يا تصويري مصاحبه و گزارش خود را روي وب منتشر كند يا در متن گزارش بياورد يا ضميمه گزارش كند .
من فكر مي كنم چون روزنامه‌نگاري الكترونيكي به طور عملي هنوز درك نشده كساني هم كه م يخواهند در باره آن سخن بگويند بايد حداقل چند ماه اين نوع از رونامه نگاري را تجربه كرده باشند . شما نمي توانيد در باره وبلاگ مطلب بنويسيد مگر اينكه وبلاگ نويس باشيد . تئوري پردازي در باره روزنامه‌نگاري الكترونيكي نيز نيازمند كار حرفه اي كردن در اين فضاي مجازي است .

در همايش ارتباطات و روزنامه‌نگاري الكترونيكي مطرح شد:
شكاف ديجيتالي سبب شده است كه روزنامه‌نگاري آنلاين دور از دسترس باقي بماند

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران

همايش علمي ‌ارتباطات و روزنامه‌نگاري الكترونيكي، به‌بهانه‌ي روز جهاني ارتباطات، عصر ديروز در دانشكده‌ي علوم اجتماعي دانشگاه تهران برگزار شد.

به گزارش خبرنگار رسانه‌ي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در اين همايش كه به همت انجمن علمي‌ ارتباطات دانشگاه تهران و مجمع صنفي نشريات دانشجويان كشور ترتيب يافته بود، دكتر عليرضا دهقان - عضو هيات علمي‌ دانشگاه تهران-، محمدتقي روغني‌ها- عضو هيات علمي ‌دانشكده‌ي خبر-، ‌دكتر مهدي محسنيان ‌راد - عضو هيات علمي ‌دانشگاه امام صادق (ع) - و دكتر مسعود كوثري - عضو هيات علمي‌ دانشگاه تهران - به بررسي مزيت‌ها و چالش‌هاي روزنامه‌نگاري آنلاين پرداختند.

ابتدا دهقان به بررسي تكنولوژي و اجتماع در روزنامه‌نگاري الكترونيكي، پرداخت و اظهار داشت: جامعه‌ي اطلاعاتي نويدهاي زيادي داده است؛ تكثر و تنوع رسانه‌يي، تركيب رسانه‌ها و استفاده از مزاياي هر يك به صورت همزمان و در كنار هم، دسترسي آسان، سريع‌تر و ارزان‌تر به اطلاعات و تامين نيازهاي اطلاعاتي بر مبناي انتخاب‌گري و كاهش شكاف آگاهي ميان كشورها و در درون كشورها از جمله‌ي اين نويدهاست.

وي افزود: اما سوال اساسي اين است كه درنهايت اين نويد‌ها تا چه اندازه واقعي است و تا چه اندازه به دسترسي غيرانحصاري به فرصت‌هاي سياسي و اقتصادي يا به عبارت ديگر، مشاركت حداكثري شهروندان آگاه كمك مي‌كند.

به گفته‌ي وي، تجارب كشورها، دو تجربه‌ي كلي را در مديريت اقتصادي و سياسي، نشان مي‌دهد؛ دولت بسيار متمركز و دولت حداقل (نماينده‌ي قدرت اقتصادي بازار)، مبتني بر ويژگي‌هاي تصوري، جامعه‌ي اطلاعاتي را به نوعي اغراق‌آميز، فريب‌دهنده و ابزاري همسو و در خدمت دولت مي‌سازد؛ از اين رو، پارادوكس جامعه‌ي امروزي، يافتن نقطه‌ي مطلوب در دو حد نهايي دولت حداكثر و دولت حداقل است.

به عقيده‌ي وي، در دنياي امروز، روزنامه‌نگاري الكترونيكي فرصتي را فراهم كرده تا با هزينه‌هاي كمتر در هر لحظه از اطلاعات، اخبار و رويدادهاي مهم دنيا باخبر شويم؛ از اين رو، روزنامه‌نگاري الكترونيكي يكي از مظاهر جامعه‌ي اطلاعاتي به شمار مي‌آيد.

وي در ادامه به دسته‌بندي روزنامه‌هاي آنلاين پرداخت و گفت: تعاملي بودن قدرت هايپرتكس و چند رسانه‌يي بودن از جمله مزاياي روزنامه‌نگاري الكترونيكي است.

او افزود: روزنامه‌نگاري الكترونيكي، علاوه بر مزايايي كه دارد، با مشكلاتي نيز مواجه است؛ به عنوان نمونه، شكاف ديجيتالي ميان كشورهاي پيشرفته و توسعه نيافته، سبب شده تا اين نوع روزنامه‌نگاري همچنان مفهومي‌ دور از دسترس و ناشناخته باقي بماند.

اين مدرس دانشگاه ا اشاره به آماري درباره‌ي دسترسي به اينترنت در سال 2002، گفت: بر اساس اين آمار، ميزان دسترسي مردم خاورميانه به اينترنت حتي به يك درصد نيز نرسيده است، اين در حالي است كه در هر يك از قاره‌هاي اروپا و آمريكا، در حدود 30 درصد جامعه به اينترنت دسترسي داشتند.

در ادامه‌ي اين همايش، محمدتقي روغني‌ها، به مقايسه‌ي روزنامه‌نگاري در فضاي‌ سنتي و مجازي پرداخت و افزود: روزنامه‌نگاري در فضاي سايبر، دگرگوني عمده‌اي در حرفه‌ي روزنامه‌نگاري پديد آورده و توليد نگارش و توزيع روزنامه‌ها، دستخوش تحولاتي دور از انتظار شده است.

او افزود: روزنامه‌نگاري سنتي، اسير قالب‌هاي زمان و مكان است؛ اما با پا به عرصه‌ نهادن روزنامه‌ي مجازي، بر اين دو عامل بازدارنده كه مانع از رقابت آنان با رسانه‌هاي صوتي و تصويري بود، چيره شد و حتي دغدغه‌هاي از دست دادن زمان انتشار خبر و توزيع روزنامه از ميان رفته است.

اين مدرس ارتباطات با اشاره به اين كه روزنامه‌هاي مجازي با خبرگزاري‌ها و شبكه‌هاي راديو و تلويزيون براي كسب و انتشار سريع خبر رقابت مي‌كنند، تصريح كرد: در اين ميان، روزنامه‌ي كاغذي باز هم جايگاه خود را دارد، اين روزنامه‌ها ويژگي‌هايي دارند كه راديو و تلويزيون نتوانسته‌اند جايگزين آن شوند.

وي در پايان سخنانش خاطرنشان‌ كرد: حتي روزنامه‌هاي سايبر نمي‌توانند آن‌ها را از عرصه‌هاي رسانه‌هاي جمعي تاثيرگذار خارج كنند، از اين رو روزنامه‌هاي سايبر جايگزين روزنامه‌هاي سنتي نمي‌شوند، بلكه در كنار آن‌ها قرار مي‌گيرند و فضاي اطلاع‌رساني را تقويت كنند؛ البته نبايد فراموش كرد كه روزنامه‌نگاري آنلاين تا رسيدن به معيارهاي واقعي خود در ايران، فاصله‌ي بسياري داشته و به تربيت نيروهاي متخصص در اين حوزه نياز دارد.

در ادامه، مهدي محسنيان‌راد به بررسي روش‌هاي ارتباطي در كهكشان دارماني در كتاب ايران در چهار كهكشان ارتباطي پرداخت و گفت: ايران در تاريخ چندين هزار ساله‌ي خود، تحولات سخت‌افزاري و نرم‌افزاري بسياري را در حوزه‌هاي ارتباطات طي كرده است كه با توجه به بستر اجتماعي و فرهنگي هر دوره از ويژگي‌هاي خاص خود برخوردار است.

وي با اشاره به اين كه ايران بعد از كهكشان شفاهي، وارد كهكشان جديدي با نام دارماني شده است و پس از آن وارد كهكشان گوتنبرگ مي‌شوند، تصريح كرد: انتقال ‌پيام، تكثير پيام، اقناع حقيقي، اقناع مجازي و فرصت از دست رفته‌ي هر يك در كهكشان دارماني، مفاهيم خاصي خود را دارند كه بايد در لايه‌هاي تاريخي كشور به جستجوي آن پرداخت.

در ادامه مسعود كوثري نيز به بررسي روزنامه‌نگاري آنلاين به منزله‌ي يك ميدان پرداخت و گفت: مساله‌ي اصلي در اين است كه جهان روزنامه‌نگاري، به گفته‌ي بورديو، محقق ارتباطات به عنوان يك خرده جهان، چگونه عمل مي‌كند و برآيند نيروها، بازيگران‌، منابع اطلاعاتي و مردم چگونه به پوشش خبري در آن‌ها منجر مي‌شود.

وي افزود: در اين ميان، مهم است كه روزنامه‌ها در چه مواقعي، ‌يك مساله را به خوبي پوشش مي‌دهند و آن را به يك مساله‌ي اجتماعي كه بر مسوولان اجرايي و مردم تاثير مي‌گذارد، تبديل مي‌كنند.

اين مدرس ارتباطات ادامه داد: مدل ارايه‌شده، شامل چهار عنصر است كه در تعامل با يكديگر به پوشش يا پوشش ندادن خبري منجر مي‌شود؛ روزنامه‌نگاران، منابع خبري و اطلاعاتي،‌ ديگر رسانه‌ها (تلويزيون و مجلات خبري) و مخاطبان، چهار عنصر اصلي در اين مدل هستند.

به گفته‌ي وي در جهان روزنامه‌نگاري آنلاين نيز با همين مساله مواجه هستيم، اما متاسفانه به دليل مشكلات اين حوزه، اين نوع روزنامه‌نگاري هنوز نتوانسته يك رويداد خبري را به يك مساله‌ي اجتماعي تبديل كند.

وي افزود: قدرت ارجاع در روزنامه‌هاي آنلاين ما بسيار قوي نيست و در حقيقت شاهد هستيم بسياري از وقايع پيراموني، بدون آن كه مورد توجه باشند، با يك پوشش سطحي، فراموش مي‌شود.

انتهاي پيام

May 21, 2006 03:11 PM | TrackBack
نظرها
فرستادن نظر









مشخصات را بخاطر بیاور؟