«از پنتاگونو تا گلدکوئيست»

ماجراي «پنتاگونو» براي هرکس فراموش شود، براي دهها هزار تن از مردم مشهد که صدها هزار تومان پول خود را طي آن برباد دادند و آخرش هم معلوم نشد که سرانجام آن پولها به کجا رفت و چرا به دست صاحبانش نرسيد، فراموش شدني نخواهد بود.

و پس از پنتاگونو، کارت‌بازها که باحيله‌ها و شگردهاي مشابه وطني، باز هم مردم را سرکيسه کردند، به دنبال کار خود رفتند و پس از يکي دو بگير و ببند، هيچ نتيجه‌اي حاصل نشد. تا اينکه «گلد کوئيست» با طرح جديدتر و ظاهر فريب‌تري وارد گود شد و طي سالهاي گذشته زير چشم ماموران قضايي و انتظامي و اطلاعاتي، ميلياردها تومان پول مردم تبديل به ارز شد و از کشور خارج گرديد، اکنون دادسراي عمومي و انقلاب تهران اعلام کرده که بيش از 10 تن طلاي قاچاق متعلق به شرکت گلدکوئيست که تقلبي است در گمرکات مهرآباد کشف و توقيف شده است و دستور مسدود شدن سايت اينترنتي اين شرکت نيز به مخابرات داده شده و تاکنون از سراسر کشور بيش از 5000 شکايت به شعبه سوم دادسراي رسيدگي به جرايم کارکنان دولت و رسانه‌ها رسيده است.
به نظر مي‌رسد که علي‌رغم آن ضرب‌المثل مشهور، ما از يک سوراخ چندين‌بار گزيده شده‌ايم، چرا که ديروز پنتاگونو جمع‌آوري شد اما گلد کوئيست ظهور کرد، گلدکوئيست جمع شده، معلوم نيست فردا طرح ديگري با ظاهري متفاوت، ظهور نکند و مردم را سرکار نگذارد.
سوىال اين است که آيا سيستم‌هاي نظارتي ما قادر نيستند در همان ابتداي شروع به فعاليت چنين شبکه‌هايي، سران آنها را شناسايي و مانع فعاليت آنها شوند؟
چرا بايد حداقل 5 هزار نفر از مردم هريک چيزي قريب به يک ميليون تومان پول خود را از دست بدهند تازه آن وقت افتخار دستگاه قضايي ما اين باشد که طلاهاي وارده به ايران را در گمرک مهرآباد توقيف کرده است؟
در اطلاعيه دادسراي تهران، از مشتريان اين شرکت به عنوان‌«فريب‌خوردگان» نام برده شده است، آيا سيستم قضايي ما اصولا قصد دفاع و حمايت از اين فريب‌خوردگان را دارد؟ و في‌المثل حاضر است به حمايت از اتباع ايراني، عليه گردانندگان اين شرکت در خارج از ايران اقامه دعوا کند؟
يا اينکه همه کاسه و کوزه‌ها بر سر همين 5000 فريب‌خورده خواهد شکست و آنها علاوه برخسارتي که متحمل شده‌اند به اتهام «فريب خوردن» و «اخلال در نظام اقتصادي کشور» چيزي هم بدهکار خواهند شد؟
جايگاه مسئوليت دولت به معناي عام آن درچنين مواقعي چيست؟ وظيفه پيشگيري از وقوع جرم چه مي‌شود؟ آيا نهادهاي فرهنگي مثل شوراي عالي انقلاب فرهنگي، شوراي فرهنگ عمومي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، صدا و سيما و ساير رسانه‌ها و نهادهاي آموزشي کشور در قبال اين رخدادها مسئوليتي بر عهده ندارند؟
چرا بايد فرهنگ دستيابي به سودهاي کلان بادآورده بر مبناي شانس و تصادف آنچنان در تار و پود جامعه رسوخ کند که هرکسي براي دست يافتن به آن حاضر باشد حتي پولهاي کلان به جيبهاي شرکتهايي مثل گلدکوئيست و پنتاگونو بريزد؟ به راستي آيا نفس تبليغات بانکها، موسسات، کارخانجات و شرکتهاي متعدد دولتي و غير دولتي درخصوص جوايز آنچناني به مردم، دعوت به تحصيل مال کلان بر مبناي شانس و تصادف نيست؟ آيا شرکت در فلان مسابقه تلويزيوني و حدس زدن اعداد يک جدول در قبال دريافت جايزه يک ميليون توماني به لحاظ ذاتي، تشويق به پولدار شدن تصادفي، بدون تحمل کار و زحمت و تلاش و سخت‌کوشي نيست؟
واگذار کردن سرنوشت زندگي به «قرعه‌کشي» چه پيامي براي فرهنگ تلاش و سازندگي درجامعه دارد؟ در چنين جامعه‌اي بذرهاي شرکتهاي مشابه خارجي همچون گلدکوئيست و پنتاگونو به راحتي به بار مي‌نشيند و محصول مي‌دهد وگرنه چرا اين شر کتها در کشورهاي پيشرفته غربي هيچ مجالي براي گسترش پيدا نمي‌کنند؟
بر اين مبناست که بايد گفت ريشه‌هاي رشد چنين پديده هايي در ساختارهاي فرهنگي و آموزشي ايران نهفته است و مقابله قضايي و فيزيکي با آن، فقط تاثيري موقتي خواهد داشت. اما اگر ساختار اصلاح شود، حتي اگر آن شرکتهاي آزاد گذاشته شوند، باز هم زمينه‌اي براي فعاليت نخواهند داشت